İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

adhâ

40
geçiş
14,8
milyonda
7.407.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4016,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,89

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ıydı2710212,6111,125,19372,6
rûzumuz71112,1312,392,65112,3
îdi72111,8811,462,64100,0
kadr84811,5410,462,83101,6
ıydi51711,4911,282,2469,9
rûşenleri4611,4812,462,0064,7
rûzları51911,4411,122,2468,6
rûzı2023811,209,474,47225,6
leylei42448,857,111,9931,6
olur66.0125,023,072,1615,1
gün33.3004,882,941,517,0
olup1217.2814,502,552,8722,8
edüp723.9573,261,301,574,4
cümle321.1972,210,260,280,1
ile323.7692,050,090,100,0
ve15147.9191,73-0,23-0,660,4

Hemen solunda

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“adhâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (40) →
EÇS IX Y327b Ve ıyd-ı adhâ dedikleri bu Mîne bâzârı hakkındadır kim rûzları rûz-ı îd g …
EÇS IX Y53b fehvâsınca gecemiz Kadr rûz-ı rûşenimiz ıyd-ı adhâ idi.
EÇS X Y344b … küffâr filikası ile limana lenger bırağup cümle halkı îd-i adhâ edüp gemi re’îsi filika ile bizden kelleleri alup arz-ı mah …
EÇS X Y184a Fasıl beşinci / Alay-ı ıyd-ı adhâ
EÇS VI 6b–7a … k cümlesi dahi taburdan taşra sahraya çıkınca Tatar'a ıyd-ı adhâ olup ân-ı vahidde Tatar yine dönün deyüp cümle kâfirleri se …
EÇS IV 208a … lk-ı cihân reşk ederler, zîrâ geceleri Kadîr, rûzları ıyd-ı adhâ olup Hüseyin-i Baykara fasılları edüp, "Fânî cihândan sehel …
EÇS VII 24b … pür-taksîr hüddâmlarımla tenâvül edüp ol gece leyle-i ıyd-ı adhâ etdik.
EÇS IV 192b … erken bir çuval arpa ve bir garar saman bulup atlarım ıyd-ı adhâ etdi. Bu kurâ halkı dahi şâhsevenlerdir. Ammâ câmi‘i Sultân …
EÇS IV 369a … z Kadr ve rûzumuz rûz-ı Nevrûz-ı Hârezmşâhî vü yevm-i ıyd-ı adhâ idi. Ammâ bu Basra seyâhatin edüp Kurna kal‘asından tâ Bağd …
EÇS IV 250a … yüzün sürdükde pâdişâh-ı Cem-azamet tahsîl-i sürûr-ı ıyd-ı adhâ etdi.