İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ahdi

63
geçiş
23,3
milyonda
4.933.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6325,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
ahdi6363
ahdî11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mîsâk91911,8111,313,00128,4
emânı42210,599,932,0047,9
mîsâkımız3510,5011,651,7344,8
bâsulh42810,499,582,0045,8
emân1226710,227,913,45108,5
merhûm49197,064,541,9117,6
kal‘ayı41.0916,834,291,9016,3
etmeğe39206,644,131,6311,5
sene86.2405,382,782,4217,3
sultân54.1935,272,671,8910,1
üzre1411.8895,262,663,1528,3
âli32.5875,212,631,455,9
hân55.4014,912,311,788,1
deyü56.0074,752,161,737,2
olan56.7714,581,981,676,3
edüp1523.9574,351,752,7215,5
ile823.7693,460,851,262,3
dahi413.1863,310,700,770,8
ü311.2953,110,510,510,3
bin312.2673,000,390,410,2
cümle521.1972,950,340,470,3
olup317.2812,50-0,11-0,130,0
ve13147.9191,53-1,09-4,0610,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ahdi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (63) →
EÇS VIII 369a … kral iştirâk-i seviy üzre bu Ohri şehrin zabt u rabt etmeğe ahd-i mîsâk edüp yedi kralın vezîrleri otururdu.
EÇS VII 118a … cümle Ciniviz Frengi elinden feth edüp Mengli Geray Hân ile ahd-i mîsâk ederler kim leb-i deryâsı cezîre-i Kırım'ın Âl-i Osmâ …
EÇS X Y45a … Üsküdar'a geçelim ve Edirnekapusu'ndan taşra çıkalım’ deyüp ahd-i emânı tecdîd edüp ertesi gün alay-ı azîm ile Ebâ Eyyûb-ı En …
EÇS V 111a–111b … ve Yayiçse kal‘ası ve Malta Rodos'u üzre sefer edeyim" deyü ahd-i emân edüp, hikmet-i Hudâ kendüye taht-ı Âl-i Osmân nasîb ol …
EÇS VII 114a … ffâr sahrâ-yı felâketde ve vâdî-i melâmetde kalsınlar" deyü ahd-i mîsâk etdiler.
EÇS V 148b … al‘asın ve (---) (---) (---) (---) (---) Bu cümle kal‘aları ahd-i İsâ ve ahd-i Meryem olsun bir dahi ta‘mîr ü termîm etmeyüp …
EÇS X Y60b … 's-sâbi‘ aşer / Kavânîn-i kâ‘ide-i âyîn-i dîvân-ı Mısır der ahd-i Sultân Selîm Hân fâtih-i Mısır-ı nâdiretü'l-asr
EÇS V 104b–105a … ine gireyim’ dedin, idi. İşte şimdi Allâh hâzır u nâzırdır, ahd-i amânına durup Allâh'a şahâdet kelimesi getirüp Hazret-i Muh …
EÇS IX Y297a … ibâr-ı Tâbi‘îndendir. Müddet-i ömürleri 84 sene ve sene 179 ahd-i Hârûnü'r-Reşîd'de merhûm olup bir kubbecikde âsûdedirler. B …
EÇS I 82a Sultân Mehemmed Hân'ın ahd-i şerîfinde olan kubbe vezîrlerin beyân eder: