İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

akdı

20
geçiş
7,4
milyonda
13.314.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi208,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,61

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
akdi·4747
akdı·2020
aḳdı2·2

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
târîhini31569,138,341,7328,8
yer47057,506,581,9828,7
dedi37846,936,011,7119,2
su41.3676,565,621,9623,5
âbı41.9896,035,081,9420,5
gibi34.6054,413,461,579,0
cümle321.1972,211,261,011,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“akdı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (20) →
EÇS III 18a … n "Allah Allah Hû!" der idi / Pes andan sonra gün günden az akdı / Acebler gördü her kim ana bakdı / Açıldı pes o Harkile Ov …
EÇS III 17a … m / Ne yire kim kodularsa çıkdı su / Çün hemândem câri olup akdı su
EÇS II 221a … etdiler kim çögür erbâbı olanların ağızlarından salyarları akdı.
EÇS IX Y41b … / Eyledi ihyâ kamu teşne dili / Tâlibi Dâ‘î dedi târîhini / Akdı Hüseyn aşkına ayn-ı Alî / Sene 1008
EÇS III 17b İdüp cûş u hurûş akdı fezâya / Hemândem başladı zikr-i Hudâ'ya / Anın sıyt u sadâ …
EÇS III 17a–17b … lirdi suları / Hem su içün var idi kayguları / Gördüler kim akdı nehr -ibî-girân / Dediler cümle olalım müslümân 17b / Ehl …
EÇS III 17b … çup halkı sudan hep dağa çıkdı / Ki tufân-veş olup dünya su akdı / Kral yanına geldi cümle âdem / Dediler nolıser bu hâl-i â …
EÇS V 7a … -ı nâ-hakk edüp kendinin dahi ol sâ‘at hakk ve nâ-hakk kanı akdı. Temme'l-kelâm.
EÇS III 18a … î / Akup buldu kemâl üzre karârı / Zevâid su varup bir çaya akdı / Ki menfez oluben hep suyu çekdi / Bu asr içre denildi ana …
EÇS III 122b Ey tecelli Hâtîf-i Kudsî dedi târîhini: / Akdı yer yer âb-ı Zemzem ayn-ı İbrâhîm'den / [Sene 1075]