İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

alâ

323
geçiş
119,7
milyonda
1.000.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
141
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi323131,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
alâ323323
a‘lâ272272
âlâ88

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kadri’limkân454611,9610,006,70616,7
mele’i’nnâs353511,6510,035,91487,0
muhammedin263211,239,735,09330,8
nûrun215310,848,694,57221,0
seyyidinâ162410,569,443,99192,0
salli121210,2010,033,46166,9
melei’nnâs111110,0810,033,31153,0
nûr1515410,016,673,83110,5
sallallâhu112710,018,733,31116,5
mâ161939,996,443,95112,6
kadri’ttâka10109,9410,033,16139,1
tarîkı’sseyr10109,9410,033,16139,1
celle10219,908,963,16110,0
mehil10249,888,773,16106,5
âlihi8119,629,572,8298,4
tarîki’lhedâye779,4410,032,6497,3
allâhümme102249,235,543,0957,7
nûrdur6359,107,482,4451,4
bismillâhirrahmânirrahîm6529,036,912,4346,3
nebiyyinâ568,969,772,2364,1
ve’lmürselîn578,969,542,2361,1
külli5158,928,442,2350,4
lillâhi5388,837,102,2240,0
katre61118,825,822,4136,9
hak82828,764,892,7339,0
farazallâh448,6510,032,0055,6
kadri’listitâ‘a448,6510,032,0055,6
meni’ttebe‘a’lhüdâ448,6510,032,0055,6
tarîkı’lkısas448,6510,032,0055,6
elhamdü4428,496,641,9829,3
esselâmü4568,436,221,9726,9
aleyhi4738,375,841,9724,7
kabûl73818,354,262,5128,2
cür’et51818,344,852,1624,1
âyeti74228,274,112,4926,9
efdalu’ssalât338,2410,031,7341,7
farazallâhı338,2410,031,7341,7
mehlin338,2410,031,7341,7
mâfarazallâh338,2410,031,7341,7
rağmi’la‘dâ338,2410,031,7341,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“alâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (323) →
EÇS IV 250b … yetmiş aded beğlerbeği ile Van kal‘ası fethine me’mûr edüp alâ mele’i'n-nâs amân ü zamân vermeyüp meterislere girüp fütûhâ …
EÇS IV 362b … n guruş verüp akrabâları ol mel‘ûnları Mühennâvî kal‘asında alâ melei'n-nâs âteşe yakarlar. Eğer avretinin muhabbeti var is …
EÇS VII 137b Elhamdü lillâhi alâ âlâ’ihi. Ve sallallâhu alâ Muhammedin ve ale'l-beriyye. Ve hulefâ’ih emîr hâze'l-imâre …
EÇS IV 388a Şehr-i Cizre'yi alâ kadri'l-imkân seyr [ü] temâşâ edüp Murtezâ Paşa kethudâsı k …
EÇS IX Y332a Hamd ol Hâlık-ı Bîçûn'a olsun ki [[(---) (---) (---)]] alâ kaderi't-tâka âye[t]: Arapça fehvâsıyla [[(---) (---) (-- …
EÇS I 159b "Yâ Rabbî nice aç doylayayım?" Hak Celle ve Alâ eyitdi:
EÇS VII 131b … arzıyla zekerin kesmesine özr-i kavîler bulup gayri (gayri) alâ mâ-farazallâhı cümle kabûl edüp dîn-i İslâm'a gelüp,
EÇS IX Y315a … vahdehu lâ şerîke leh, lehü'l-mülkü ve lehü'l-hamdü vehüve alâ külli şey'in kadîr" (---)
EÇS VII 107a … kâtların mevcûd olduğu inşâallâh eğer seyâhati nasîb olursa alâ kadri'l-istitâ‘a tahrîr ederiz.
EÇS VI 2b … lur, ammâ diyâr-ı Erdel azîm vilâyetdir. İnşâ’allâhu Ta‘âlâ alâ kadri'l-imkân manzûrum olduğu üzre tahrîr olunur ve bihi-mü …