İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

alî

1.899
geçiş
703,8
milyonda
114.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
55
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.899775,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
alî1.8991.899
âlî944944
‘alî11
‘âlî11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hazreti3665.94510,583,4517,381.112,3
paşa4449.47810,323,0618,541.126,8
ağa1402.05010,183,6010,86451,2
imâm9179110,114,359,07386,4
ibn1201.67410,103,6710,09397,8
varvar6711210,096,738,11544,0
serdâr705339,884,548,01316,1
beğ931.4759,823,498,78285,4
efendi861.7109,613,168,24227,8
paşa’ya618649,503,657,19200,2
paşa’nın587469,493,797,06201,1
eşşeyh589819,373,396,89170,9
b453629,354,466,40198,1
dede424089,224,196,13168,8
kapudan447239,103,436,02132,0
huzûrunda373169,104,385,79158,3
ebû383829,094,145,82150,1
kara511.5328,932,565,9397,8
ebî301568,905,095,32159,5
şeyh411.1808,772,635,3781,6
köse26748,755,965,02174,0
kılıç315368,703,365,0390,0
yâ401.2528,702,505,2173,9
belin261768,684,714,90123,7
çelebi369858,682,705,0874,8
kemerin24518,666,394,84178,4
hüseyin349258,622,714,9471,0
paşa’yı284548,613,454,8184,7
câmi‘i764.6378,571,545,7263,3
tâlib23958,565,434,68133,9
kabri318908,512,634,6761,8
baba277108,412,764,4357,9
hasan301.1018,362,274,3547,6
sarâyı321.4458,291,984,2240,4
bağladı191218,274,804,2092,8
târîhinde402.3878,261,574,2034,5
nâm412.6078,221,484,1131,9
hacı225618,192,804,0248,4
selmânı181468,174,454,0578,9
bağlayup192638,173,684,0263,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“alî” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.899) →
EÇS IV 243b–244a … harekât u sekenâtıyla ve gazabından âteşfeşânlığıyla mezkûr Alî Kayası pâre pâre olmuşdur.
EÇS I 162a … a'nın Kuru Zevrak nâm şaykası ve Fırtıloğlu şaykası ve Cido Alî şaykası ve Kosdıça Mustafâ şaykası ve Abâcıoğlu şaykası ve …
EÇS VIII 331b … 'ye askerî serdârlarıyla bir yere cem‘ olup alay-ı azîm ile Alî Paşa ordusuna fermân-ı serdâr üzre meks etdiler.
EÇS V 85b Ol ân Mudanya iskelesinde lenger-endâz olan Kapudan Köse Alî Paşa'ya donanma-yı hümâyûn ile Boğazhisâr'a gitmek fermân h …
EÇS X Y248b eş-şeyh Ayyâşî: şeyh Alî şümürlisî hazretinden telemmüz edüp Sultân Mü’eyyed câmi‘in …
EÇS IV 188b 168. Şehâdet-i Hazret-i Alî ve kabr-i pür-envâr-ı velî.
EÇS IV 297b … h Arab Cebbârî ve Monlâ Dehkânî ve Şeyh Alî Tirmedî ve Şeyh Alî Nâcî ve kâşif-i esrâr-ı ma‘ânî Monlâ Nâsır Şirvânî.
EÇS II 370b–371a … zın kılmadım. İşte şimdi kılalım" dedikde hemân Cellâd Kara Alî, İbrâhîm Hân'a kelb-i akûr gibi sarılır. İbrâhîm Hân gürbüz …
EÇS IV 351a … ın ciğer-kûşesi İmâm Mûsâ Kâzım'dır, anın nûr-ı dîdesi İmâm Alî Rızâ'dır, anın ırk-ı tâhiri İmâm Muhammedü't-Takî'dir, anın …
EÇS IV 398a … âr-ı Musul yoluna azîmet etdik ammâ bu mezkûr karye-i Monlâ Alî, (---) hâkinde bir çölistânda Mavâl Urbânı atlarının ayağı …