Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 17 | 524,0 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 68 | 27,8 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: alan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| tâlân | 32 | 56 | 12,86 | 11,15 | 5,65 | 455,4 | |
| ṣabaḥ | 5 | 9 | 10,77 | 11,11 | 2,24 | 70,5 | |
| talan | 4 | 6 | 10,49 | 11,37 | 2,00 | 58,7 | |
| gâret | 19 | 477 | 10,11 | 7,30 | 4,33 | 155,9 | |
| ḳal’anuŋ | 3 | 5 | 10,09 | 11,22 | 1,73 | 43,0 | |
| lezzet | 3 | 15 | 9,94 | 9,63 | 1,73 | 34,7 | |
| yağma | 3 | 20 | 9,87 | 9,22 | 1,73 | 32,8 | |
| yağmâ | 3 | 47 | 9,54 | 7,98 | 1,73 | 27,4 | |
| nehb | 7 | 361 | 9,01 | 6,27 | 2,61 | 47,2 | |
| oğlı | 3 | 153 | 8,69 | 6,28 | 1,71 | 20,3 | |
| göz | 3 | 382 | 7,72 | 4,96 | 1,68 | 14,9 | |
| etmeğe | 4 | 920 | 7,03 | 4,11 | 1,88 | 15,3 | |
| harâb | 3 | 965 | 6,55 | 3,62 | 1,59 | 9,6 | |
| u | 44 | 17.434 | 6,36 | 3,32 | 5,97 | 126,0 | |
| ederek | 3 | 2.089 | 5,50 | 2,51 | 1,43 | 5,5 | |
| ü | 13 | 11.295 | 5,23 | 2,19 | 2,82 | 19,3 | |
| edüp | 14 | 23.957 | 4,25 | 1,21 | 2,13 | 7,7 | |
| niçe | 4 | 7.056 | 4,20 | 1,17 | 1,11 | 2,1 | |
| şehri | 3 | 5.678 | 4,09 | 1,07 | 0,91 | 1,3 | |
| olan | 3 | 6.771 | 3,84 | 0,81 | 0,75 | 0,8 | |
| ve | 46 | 147.919 | 3,35 | 0,30 | 1,29 | 2,0 | |
| cümle | 4 | 21.197 | 2,62 | -0,42 | -0,67 | 0,4 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
alan* ile tüm bağlamlar →“alan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (85) →| EÇS II 350b | … ra el kaldırırsak cümle şehri âteşe verüp mâl [u] menâlimiz | alan | u talan, evlâd [u] ıyâlimiz nâlân u giryân olup bu şiddet-i … |
| EÇS III 93a–93b | … ükü mâlımı dörd gulâmımla teslîm edüp 93b hakîrin esvâbın | alan | yiğitlerin sekizin de önüne getirüp eydür: "Bre kahbeler! A … |
| EÇS II 261b–262a | … on üçüncü günde Moskov kralının (---) nâm şehrini gâret ve | alan | ve talan ve küffârların esîr-i nâlân edüp Ulu Nogay ve Kiçi … |
| EÇS I 141a–141b | … rlerinde ve Pendik ve Kartal ve Darıca şehirlerin gâret [u] | alan | [u] tâlân edüp üç bin papası dendân-ı tîğdan geçirüp bu kad … |
| EÇS VII 169a–169b | … p tâ Bahr-i Muhît kenârında İsfaç kralı memleketin gâret ve | alan | 169b u tâlân edüp kırk iki bin esîr çıkardık. Lâkin ol as … |
| DK IV 99 | … um kimler yetdi demür ḳapu derbendindeki demür ḳapuyı ḳapup | alan | altmış ṭutam ala gönderinüŋ uçında er bögürden ḳazan kibi p … |
| DK III 186 | beyrek aydur | alan | ṣabaḥ ḫan ḳızı yirümden ṭurmadum-mı boz ayġıruŋ biline binm … |
| EÇS I 173a | … ve bî-idrâk, kifâflarından gayrı cân ürküdücü sayyâd-ı mâhî | alan | âhı onmadık gümrâhı tâ’ifeleri nice diyebilirsiz kim balık … |
| EÇS II 268b–269a | … niçün sulha mugâyir iş işleyüp limanınıza bizim gemilerimiz | alan | düşmanları, gemilerimiz ile limanlarınıza 269a kodunuz. E … |
| EÇS VIII 318b | … ralı Markonton kralın başını kesüp elini vilâyetini gâret ü | alan | u tâlân edüp niçe bin askerlerin dahi kılıçdan geçirüp bakı … |