Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 4 | 123,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 120 | 49,0 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: alem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| tabl | 33 | 150 | 11,95 | 9,23 | 5,73 | 365,1 | |
| tuğ | 17 | 82 | 11,40 | 9,14 | 4,12 | 185,5 | |
| def | 12 | 146 | 10,51 | 7,80 | 3,45 | 107,1 | |
| sancağ | 9 | 91 | 10,42 | 8,07 | 2,99 | 83,8 | |
| bayrağ | 6 | 39 | 10,24 | 8,71 | 2,44 | 61,5 | |
| çerâğ | 5 | 47 | 9,90 | 8,18 | 2,23 | 47,3 | |
| götüren | 4 | 21 | 9,82 | 9,02 | 2,00 | 42,8 | |
| ḳaba | 4 | 39 | 9,65 | 8,12 | 1,99 | 37,5 | |
| kudûmler | 3 | 7 | 9,55 | 10,19 | 1,73 | 37,9 | |
| seccâde | 5 | 102 | 9,50 | 7,06 | 2,22 | 39,3 | |
| kudüm | 4 | 58 | 9,49 | 7,55 | 1,99 | 34,2 | |
| hırka | 3 | 38 | 9,25 | 7,75 | 1,72 | 26,5 | |
| kalem | 3 | 82 | 8,90 | 6,64 | 1,71 | 21,8 | |
| kaldırup | 4 | 158 | 8,86 | 6,11 | 1,97 | 26,1 | |
| yerine | 7 | 435 | 8,68 | 5,45 | 2,59 | 39,4 | |
| a‘lâsında | 3 | 122 | 8,64 | 6,06 | 1,71 | 19,4 | |
| sâhibi | 20 | 1.690 | 8,50 | 5,01 | 4,33 | 100,7 | |
| sancak | 5 | 357 | 8,41 | 5,25 | 2,18 | 26,8 | |
| dönüp | 3 | 180 | 8,34 | 5,50 | 1,69 | 17,1 | |
| yeşil | 4 | 327 | 8,18 | 5,06 | 1,94 | 20,3 | |
| değillerdir | 3 | 247 | 8,05 | 5,05 | 1,68 | 15,2 | |
| ismi | 4 | 445 | 7,85 | 4,61 | 1,92 | 17,9 | |
| zirvei | 3 | 307 | 7,83 | 4,73 | 1,67 | 13,9 | |
| mîri | 3 | 453 | 7,41 | 4,17 | 1,64 | 11,7 | |
| olmuşdur | 9 | 1.850 | 7,22 | 3,73 | 2,77 | 30,0 | |
| koyup | 4 | 942 | 6,94 | 3,53 | 1,83 | 12,3 | |
| altun | 4 | 1.149 | 6,69 | 3,24 | 1,79 | 10,9 | |
| u | 55 | 17.434 | 6,68 | 3,10 | 6,55 | 141,8 | |
| beğ | 5 | 1.475 | 6,68 | 3,20 | 1,99 | 13,3 | |
| verüp | 4 | 1.722 | 6,15 | 2,66 | 1,68 | 8,0 | |
| yetmiş | 4 | 2.275 | 5,77 | 2,26 | 1,58 | 6,2 | |
| ü | 18 | 11.295 | 5,69 | 2,12 | 3,26 | 25,3 | |
| üzre | 18 | 11.889 | 5,62 | 2,04 | 3,21 | 23,9 | |
| tâ | 4 | 2.673 | 5,55 | 2,03 | 1,51 | 5,2 | |
| gün | 3 | 3.300 | 4,84 | 1,31 | 1,03 | 1,9 | |
| her | 5 | 5.967 | 4,75 | 1,19 | 1,26 | 2,6 | |
| ve | 109 | 147.919 | 4,59 | 1,00 | 5,23 | 45,6 | |
| olup | 10 | 17.281 | 4,23 | 0,65 | 1,15 | 1,8 | |
| niçe | 4 | 7.056 | 4,19 | 0,62 | 0,70 | 0,7 | |
| var | 4 | 7.646 | 4,08 | 0,51 | 0,59 | 0,4 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
alem* ile tüm bağlamlar →“alem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (124) →| EÇS I 23b | … î'yi üç yüz fukarâsıyla sâhib-i seccâde edüp def ü kudüm ve | alem | ü çırâğ verüp "Var Orhân Beğ ile Rûm fâtihi ol ya Bektaş" d … |
| EÇS V 174b | … kubbe içinde medfûn olup etrâfında cihâz-ı fakrdan çerâğ ve | alem | ve def ü kudûmler ve post ve hırka ve seccâdeler ile müzeyy … |
| EÇS I 207a | … âr. Ve Cığalazâde Mustafâ Beğ, hakkâ ki kânûn üzre tabl [u] | alem | sâhibi idi. Ve Kara Sührâb ve Celeb Çâker Beğ ve Yeşilli Câ … |
| EÇS X Y373a | … r. Eğer zulmen bir şey etse, üçüncü gün Mısır'da yetmiş bin | alem | ile ulemâ-yı Mısır gulû edüp zulmü men‘ ederler. |
| EÇS VI 73b | … aded kral içün on yedi kubbeli hücreler edüp her kubbe üzre | alem | yerine müdevver altun toplar ile on yedi odayı eyle murassa … |
| EÇS IV 375b | … Hân üzre İmâdiyye hâkiminden Akra beği hil‘at giyüp tabl u | alem | sâhibi olup İmâdiyye hâkimiyle Bağdâd seferine ve muhâfaza … |
| EÇS III 128b | … a zamân-ı sa‘âdetlerinde isti‘mâl etdikleri tuğ ve tabl [u] | alem | ve nefîr ü zil ü kudûmler hâlâ âmâdedir. El-hâsıl bu âsitân … |
| EÇS I 111b–112a | … âmesin kapup minârenin tâ zirve-i a‘lâsında alem üzre koyup | alem | üzre bir alem olup halk-ı âlem temâşâ ederlerdi. Kâmil bir … |
| EÇS X Y301b–Y302a | … azîm hâdisât zuhûr etmişdir, deyü cemî‘i Urbân tâ’ifesi bu | alem | döndüğiyçün "Yâ Dessûkî ve yâ Müvelliyü'n-Nuhâs" derler, ya … |
| EÇS III 150a–150b | … Dede'yi ve gayri fukaraları alıp âyîn-i Bektâş-ı Velî üzre | alem | kaldırup def [u] kudûmlerin döğerek tevhid-i erre ederek Mo … |