İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

alem*

33 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
443
geçiş
164,2
milyonda
33
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi438178,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,46
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: alem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tabl5515011,578,137,39533,8
tuğ268210,667,925,08242,9
sancağ239110,467,594,77202,7
mutallâ1911910,116,934,32148,0
bayrağ163910,098,293,99159,7
resûlullâh1916110,016,494,31135,7
altun441.1499,824,876,41213,9
yeşil213279,805,614,49123,7
def141469,616,193,6993,9
haç11279,588,283,31109,6
şukkai10109,509,573,16132,7
açarak10289,448,093,1596,3
kaldırup91588,945,442,9350,8
şa‘şa‘asından7328,927,382,6359,4
zirvei113078,914,773,2051,9
abbâsî7408,897,062,6355,9
filandıra7408,897,062,6355,9
yaldızlı7408,897,062,6355,9
çerâğ7478,876,832,6253,4
kaddi124598,774,323,2949,3
hırka6388,686,912,4346,6
a‘lâsında71228,675,452,5939,6
dibinde136088,664,023,3848,4
yerine104358,544,132,9838,6
zeyn115268,543,993,1140,5
sancak93578,534,262,8436,3
çalarak71828,524,872,5634,0
seccâde61028,495,492,3934,2
şa‘şa‘ası5178,487,812,2345,8
resûlullâh’ı5218,467,502,2243,3
risâletpenâhın5318,436,942,2239,0
kudüm5588,356,042,2032,4
nümâyân83718,334,042,6629,9
bayraklar5758,315,672,1929,8
döğerek5868,275,472,1928,4
sâhibi201.6908,263,173,9852,7
resûl62088,244,462,3425,8
kudûmler478,198,772,0043,5
kubbesi62358,184,282,3224,4
kubbe73518,173,922,4725,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (443) →
EÇS X Y263a … . Ve levni saruya mâ’ildir, içinde altun vardır, derler. Ve alemi yeşil tuçdandır ve alem üzre yine yeşil tuçdan bir gemi var …
EÇS I 23b … î'yi üç yüz fukarâsıyla sâhib-i seccâde edüp def ü kudüm ve alem ü çırâğ verüp "Var Orhân Beğ ile Rûm fâtihi ol ya Bektaş" d …
EÇS IV 268a–268b … ü âsumân güm güm gürleyüp âvâz-ı dühl Irâk'a çıkup şukka-i alemler ve yalmân-ı nîzeler şa‘şa‘asından ayn-ı benî Âdem hîrelenir …
EÇS V 174b … kubbe içinde medfûn olup etrâfında cihâz-ı fakrdan çerâğ ve alem ve def ü kudûmler ve post ve hırka ve seccâdeler ile müzeyy …
EÇS IX Y152b–Y153a … eyâz sütûnlar üzre kubbeler ile müzeyyendir. Her kubbe üzre alemler mukarrerdir. Y 153a
EÇS I 207a … âr. Ve Cığalazâde Mustafâ Beğ, hakkâ ki kânûn üzre tabl [u] alem sâhibi idi. Ve Kara Sührâb ve Celeb Çâker Beğ ve Yeşilli Câ …
EÇS III 63b … ib-i (---) ensesine havâle olan cebelden bir azîm asker nîl alemlerle zâhir olup cümle küffârı kırarlar, ammâ cemî‘i küffârın lâş …
EÇS X Y293a … ları ile deff [ü] kudüm ve zîllerin ve tablların çalarak ve alemlerin kaldırarak na‘ralar haykırarak zikrullâh ederek fukarâları …
EÇS X Y114a Alemdâr-ı Resûlullâh'dır, ammâ bir küçük kubbe binâ edüp tekye-i Bekt …
EÇS X Y373a … r. Eğer zulmen bir şey etse, üçüncü gün Mısır'da yetmiş bin alem ile ulemâ-yı Mısır gulû edüp zulmü men‘ ederler.