İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

allâh

800
geçiş
296,5
milyonda
343.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi800326,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
allâh800800
‘allâh66

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sadâyı17521612,468,4213,191.910,5
buldurup447910,687,886,61423,9
rehâ4715910,656,966,80376,0
deyüp1221.97110,494,7110,62570,5
allâh’a359510,327,285,88298,5
kopup309410,107,075,44245,4
peyveste3114210,076,525,51226,4
gülbângı281359,946,455,23201,3
eyleye271299,906,465,14194,6
muhammedî324369,734,955,47160,1
ağızdan21519,667,444,56185,0
cenâbı397879,654,385,95164,8
kâfire211859,455,584,49123,8
emâneti18859,386,484,20130,2
yürü17559,357,034,09137,7
yâ391.2529,283,725,77130,1
âsumâna192489,215,014,2296,7
diyerek161659,095,353,9089,1
evci214839,074,204,3383,3
sadâsı151788,975,153,7679,2
rızâsıyçün12138,928,603,46138,0
evce141958,854,923,6269,4
mübârek184818,853,983,9766,2
ede185098,823,903,9664,3
vere131518,815,183,5169,2
yeğ11148,798,373,31118,5
kılıç185368,793,823,9462,5
olsun217608,783,544,1965,3
yeğdir11268,777,483,3097,6
gönülden11528,726,483,2879,5
bilir132778,634,313,4253,5
kopdu10458,606,553,1373,4
tüfeng143838,603,953,5050,9
elfâtiha10558,586,263,1269,0
feryâd144738,493,643,4445,3
âsân101138,495,223,0853,8
sana133918,483,813,3544,9
bire145838,373,343,3739,9
hemân473.8658,372,365,5278,6
sadâsına8128,338,132,8281,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“allâh” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (800) →
EÇS X Y13b "Mısır'ın cenbinde Sebîl-i Allâm olan yerde idi, Cenâb-ı Allâh nihân eyledi" der. Hattâ ol Sebîl-i Allâm mahallinde ba‘zı …
EÇS V 59a … în ü gânimîn varup bir yaylım top u tüfeng şâdumânları edüp Allâh Allâh sadâsıyla zemîni velvelenâk etdiler. Hikmet-i Hudâ ol …
EÇS VI 102b … üffâr bizim piyâdelerimizi ortaya alup bizim piyâdelerimiz "Allâh Allâh" deyüp kâfire bir yaylım çatal ku[r]şum urup bir ceng …
EÇS VIII 310b … abâha dek hâlâ üç bin aded nigâhbânlar bu karavulhânelerde "Allâh yeğdir yeğ" deyüp feryâd ederek gülbâng-ı Muhammedî çeküp n …
EÇS I 27b … yrakların ser-nigûn edüp İslâm keştîleri küffâr barçaların "Allâh Allâh" ile yedeğe alup top u tüfeng şâdumânları ederek Gala …
EÇS VI 101a … ka ihtimâli olup fermânınız ile ibtidâ bizden sadâ-yı Allâh Allâh kopup Tuna'nın öte tarafında ve beri tarafında olan asâkir- …
EÇS I 71a … inden istimdâd taleb edüp bi'l-bedâhe hemân Keşşâfü'l-kerûb Allâh bir çevelân-ı tab‘ verüp hâtıra bu ebyât geldi. Beyt:
EÇS V 147b Allâh içün.
EÇS IX Y51a … tara yerden bir hoş ubûr edelim, derken hemân ileriden bir "Allâh Allâh" sadâsı zâhir oldu ve yigirmi otuz tüfeng atıldı.
EÇS VIII 244b "Yâ Allâh! Yâ Hafîz!" sadâsı istimâ‘ olunup hevâdan bi-emrillâh zemîn …