İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

amânı

11
geçiş
4,1
milyonda
21.193.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi114,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,54

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yû3612,5013,901,7353,8
ile323.7692,051,951,283,7
ve3147.919-0,59-0,69-1,050,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“amânı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
EÇS VIII 190a … zlerin kapayup seğirtmeğe komayup iki gözlerin oyup çıkarup amânı ve kuvvetin kesüp hâh nâ-hâh atı ve dombayı ve her ne ise y …
EÇS II 297b … âlâ, Îzid [u] Yezdân [u] Perverdigâr yâver olursa ve hakîre amân-ı cân verirse kayser-zemîn şâhı vezîri karındaşıma bu mâh içr …
EÇS VI 167a Menzil-i kulle-i cây-ı amân-ı Lipete: Bu sene-i m[üb]ârekede Köpürlüzâde Kethudâsı İbrâhî …
EÇS VI 151b … lak ve Boğdan kefereleri yokdur. Kâfiristânın gâyet emn [ü] amânı olmak ile gâyet ma‘mûr bender kal‘adır.
EÇS VI 119b "Dura dura gâzîler el kaldırman. Bu kâfirler kim amân-ı Allâh ile kal‘adan çıkup bu mahalle getirmişiz. Siz niçün b …
EÇS VII 77b Evsâf-ı hisâr-ı üstüvâr-ı emîn ya‘nî dâr-ı amân-ı kal‘a-i Budin
EÇS VI 179b–180a … mân" dediklerinde asker tarafından Peçoylu Koca Sinân Çavuş amân-ı Âl-i Osmân ile kal‘aya rehin varup anlar da kal‘anın miftâh …
EÇS VIII 272a Der-beyân-ı liman-ı amân-ı cây-ı necât
EÇS IV 205b … aburî hinut ve dânî / Ayâ yâ yâ uyû yû yû yû uyû yû yû yû / Amân-ı müreret azîzim buçi gelendu
EÇS VI 120a … ire bire meded gâzîler el kaldırman ve bu kâfirleri kırman, amân-ı Âl-i Osmân'dır" deyü Kaplan Paşa'ya fermânlar gösterilincey …