İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

arabî

104
geçiş
38,5
milyonda
3.146.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10442,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
arabî104104
arâbî22
a‘rabî22
a‘râbî22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
fârisî145611,499,663,74163,6
tekellüm1010710,608,243,1595,4
türkî63010,529,342,4567,0
muhyiddîni4810,1910,662,0053,6
lisândır42410,009,082,0043,1
lisânı391.4329,706,466,17275,3
kürdî3159,699,341,7333,5
oyma3309,528,341,7329,0
ibrî3479,357,691,7226,2
fesâhat3639,207,271,7224,4
muhammedi3869,026,821,7222,5
celî52608,815,962,2031,6
kelimât42308,625,821,9624,5
kırâ’at32798,005,121,6815,5
ederdi34907,374,311,6412,3
vâsi37936,783,621,599,6
ederler104.5656,132,832,7222,1
ammâ1815.2295,271,943,1422,0
gibi54.6055,121,821,605,4
tahrîr33.0264,971,681,192,9
eder44.2494,911,611,343,6
oldu33.3614,831,531,132,5
hazreti55.9454,761,451,423,7
ile1823.7694,631,302,5211,1
üzre811.8894,451,131,533,8
ve80147.9194,150,813,8522,7
olur36.0124,010,690,660,6
vardır38.5683,500,180,210,0
dahi413.1863,30-0,02-0,030,0
u517.4343,22-0,10-0,170,0
edüp623.9573,03-0,30-0,570,3
cümle521.1972,94-0,39-0,690,4
olup317.2812,50-0,83-1,341,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“arabî” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (104) →
EÇS I 203b Kâr-ı arabî zurna (---)
EÇS X Y63b {Ammâ eğer Muhyiddîn-i Arabî hazretlerinin cifrinde tahrîr etdiği üzre nehr-i Nîl-i mübâ …
EÇS III 132a … im olunca cemî‘i millet-i Mesîhiyye bildiler kim Muhammed-i Arabî rûy-ı arza kadem basdı. Hemân ol sâ‘at bu Zağra şehrindeki …
EÇS X Y193b … mânîleri olur. Ol sâ‘at kal‘a mehterânları gelüp bir fasl-ı Arabî çalup bin pâre hâliye ihsânların alup giderler.
EÇS X Y313b … etdi. Ve niçe yüz Kıbtî tevârîhlerin dahi lisân-ı Kıbtîden Arabî ile terceme edüp ol tevârîhlerin kavli üzre, ibtidâ bu İske …
EÇS V 3b … bir şehirdir. Gerçi Kürdistân'dır, ammâ cümle halkı lisân-ı Arabî tekellüm ederler, ammâ Kürdî ve Türkmanî ve lisân-ı Ermeni …
EÇS IX Y354a … muşdur. Anıniçün ehl-i Mekke fesâhat u belâgat üzre lisân-ı Arabî tekellüm ederler. Ve cemî‘i Arab [u] Urbân içinde ehl-i Mek …
EÇS II 282b … ‘arâ Münîrî Efendi: Amasiyyevîdir ve Amasiyye'de medfûndur. Arabî ve Fârisî ve Türkî pâkîze eş‘âr-ı bi'l-bedâheleri vardır. A …
EÇS I 203b Kâr-ı arabî düdük (---)
EÇS X Y414b Ammâ hutbeleri çokdur. Arabî lisân üzre cum‘a gün hatîbleri minberde va‘az ederken ba‘de …