İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

arabı

38
geçiş
14,1
milyonda
7.764.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3815,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,73

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
arabı·3838
arab’ı·1010
arabi1·1
a‘râbı·11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
arnavud31798,827,221,7224,1
urbân32258,556,891,7222,8
evlâdı33298,076,341,7120,5
kavmi71.7916,975,122,5736,2
derler34.1234,562,691,466,1
üzre411.8893,461,581,333,5
ile623.7693,051,161,363,1
ve26147.9192,530,641,834,8
olup317.2812,500,620,610,5
cümle321.1972,210,330,350,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“arabı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (38) →
EÇS IV 358b … hâneli ve hurma hıyâbânlı kend-i ma‘mûrdur. Cümle re‘âyâsı Arab-ı Urbân-ı Şî‘îler ve Zeydîlerdir. Andan yine cânib-i cenûba 4 …
EÇS VIII 339b … kal‘asına gidüp mektûblarınız hakîre gelüp yine geldim. Bu Arabı bu hâlde keçi gördüm, ammâ bunu kabirden kim çıkarmışdır."
EÇS IX Y267a … nhânîce [[(---) (---) (---)]] bu birkeye nâzırdır. Zîrâ çöl Arabı dâ’imâ gelüp suyu keser.
EÇS III 34b–35a … ibtidâ bu Ken‘ân'dır. Cümle Mısır Kıptîleri ve Malta kâfiri Arabı ve Cezîre-i Girid'de İsfakiye Arabı Kıptîdendir, zuhûrları …
EÇS VIII 353a … r. Anıniçün kavm-i Çerkezin asılları kavm-i Kureyş'den Keys Arabı olup andan Çerkes oldular.
EÇS II 256a … --) (---) (---) (---) (---) (---) Arab-ı Yemen ve Bağdâd ve Arab-ı Mevâl ve Arab-ı Mekke ve Medîne ve Bâdiye ve Ummân cümle ur …
EÇS II 372b … âs edüp ekseriyyâ bu hakîr imâmetin ederdik. Zîrâ imâmı Şâm Arabı olmağıla andan hazz etmeyüp taşra otâkda imâmet edüp hakîr …
EÇS I 21b–22a … yokdur. Hemân fursat ganîmetdir Kostantıniyye'miz içre olan Arab-ı Urbân'ı kırup âsûde-hâl olalım" deyü bir alay müşrikin bu s …
EÇS X Y226b … ayanan ba‘zı Mısır cündîleri anda varup gazâlları ve harâmî Arab-ı Urbân u uryânı sayd ederler. Muhâlif yerdir. Andan,
EÇS I 105b Ve bir Tikrît Arabı meş‘alcinin savt-ı hazîn ile mevâl ve dü-beyt âgâze etdüğin …