Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 288 | 117,6 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: araba) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| yükü | 35 | 215 | 11,15 | 7,57 | 5,88 | 304,2 | |
| hınto | 19 | 50 | 10,84 | 8,79 | 4,35 | 202,2 | |
| zahîre | 16 | 158 | 10,20 | 6,88 | 3,97 | 122,7 | |
| tekerleği | 8 | 9 | 9,78 | 10,02 | 2,83 | 106,7 | |
| tekerlekleri | 8 | 13 | 9,76 | 9,49 | 2,82 | 95,7 | |
| yan | 11 | 267 | 9,34 | 5,59 | 3,25 | 64,2 | |
| hedâyâ | 10 | 384 | 8,93 | 4,93 | 3,06 | 49,2 | |
| çıkamaz | 4 | 19 | 8,73 | 7,94 | 1,99 | 37,0 | |
| ocağına | 4 | 33 | 8,67 | 7,14 | 1,99 | 32,2 | |
| karpuz | 4 | 48 | 8,60 | 6,60 | 1,98 | 29,0 | |
| kavun | 4 | 50 | 8,59 | 6,54 | 1,98 | 28,7 | |
| bârı | 5 | 139 | 8,58 | 5,39 | 2,18 | 27,8 | |
| mümkindir | 4 | 55 | 8,57 | 6,41 | 1,98 | 27,9 | |
| tahtırevânlar | 4 | 86 | 8,45 | 5,76 | 1,96 | 24,3 | |
| odun | 4 | 96 | 8,41 | 5,60 | 1,96 | 23,4 | |
| mâlı | 16 | 1.273 | 8,39 | 3,87 | 3,73 | 56,4 | |
| zahîreyi | 3 | 8 | 8,37 | 8,77 | 1,73 | 31,8 | |
| tahmîl | 4 | 114 | 8,35 | 5,36 | 1,95 | 22,0 | |
| çeken | 3 | 16 | 8,33 | 7,77 | 1,72 | 27,0 | |
| dörder | 4 | 131 | 8,29 | 5,16 | 1,94 | 20,9 | |
| giremez | 3 | 42 | 8,21 | 6,38 | 1,71 | 20,8 | |
| kızaklar | 3 | 44 | 8,21 | 6,31 | 1,71 | 20,5 | |
| balık | 6 | 391 | 8,18 | 4,16 | 2,31 | 23,4 | |
| pişmiş | 3 | 62 | 8,13 | 5,82 | 1,70 | 18,5 | |
| tüfengleri | 3 | 64 | 8,12 | 5,77 | 1,70 | 18,3 | |
| me’kûlât | 5 | 372 | 7,95 | 3,97 | 2,09 | 18,2 | |
| dişi | 3 | 109 | 7,95 | 5,01 | 1,68 | 15,1 | |
| atlı | 5 | 398 | 7,90 | 3,87 | 2,08 | 17,6 | |
| dîvârdır | 3 | 128 | 7,88 | 4,77 | 1,67 | 14,1 | |
| hedâyâlar | 4 | 281 | 7,85 | 4,05 | 1,88 | 15,0 | |
| elli | 21 | 2.745 | 7,83 | 3,16 | 4,07 | 54,9 | |
| işler | 3 | 145 | 7,82 | 4,59 | 1,66 | 13,4 | |
| meşrûbât | 3 | 151 | 7,80 | 4,54 | 1,66 | 13,2 | |
| ganâ’im | 3 | 154 | 7,79 | 4,51 | 1,66 | 13,1 | |
| üstünde | 3 | 154 | 7,79 | 4,51 | 1,66 | 13,1 | |
| zîkıymet | 5 | 455 | 7,78 | 3,68 | 2,06 | 16,4 | |
| mâl | 6 | 613 | 7,77 | 3,51 | 2,24 | 18,3 | |
| kapudur | 4 | 316 | 7,76 | 3,88 | 1,86 | 14,1 | |
| hân’a | 5 | 493 | 7,71 | 3,57 | 2,05 | 15,6 | |
| dükkânların | 3 | 210 | 7,62 | 4,06 | 1,63 | 11,3 |
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
araba* ile tüm bağlamlar →“araba” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (289) →| EÇS III 114a–114b | … vâkı‘ olup hânedân-ı azîmlerinin iki kapusu vardır. Bundan | araba | girüp çıkar, ammâ her bâr küşâde değildir. Ve biri küçük ka … |
| EÇS V 50a | … fere ile Hân'a alay edüp zîr-i kal‘ada ziyâfetler edüp elli | araba | pîşkeş verüp kal‘adan top şâdumânları etdiler. Hakkâ ki ey … |
| EÇS I 166b | Bunlar dahi pür-silâh olup | araba | üzre dükkânların tefne yapraklarıyla ve gûnâ-gûn bahâ[r]lar … |
| EÇS VI 179a | … ije altına yedi bin kelle ve altı bin esîr ve altı yüz aded | araba | yükü mâl-ı ganâ’imle gelüp Hânzâde hil‘at-i pâdişâhîyle şer … |
| EÇS I 178a | "Eksik satanın hâli budur de" deyü feryâd ederler. Ve | araba | ve tahtırevânlar üzre çardak şekilli kasırlar yaparlar kim … |
| EÇS VI 80b | Ve mezkûr karı topu hâlâ Beç kal‘asının iç yüzünde | araba | üzre ejder-i heft-ser-i gırrende gibi Beç kapusunun şâhrâhı … |
| EÇS VIII 192b | Hattâ fakîr Ak Mehemmed Paşa bir vezîr-i âlî-vakâr iken bir | araba | altına girüp pinhân olmuşken arabayı rûzgâr dönderüp Mehemm … |
| EÇS V 52a | … ânları ve tepsileri ve niçe bin gûne kilâr şeyleri cümle üç | araba | gümüş âvânlar ve gayrılar idi. |
| EÇS VI 2b | … dağlar ve ormanlar içre iki gün meks olunup üç bin iki yüz | araba | ve bu kadar bin seyishâne ve bârhâne develeri güc ile ubûr … |
| EÇS V 36a–36b | … -i ihtimâm edüp handak içinden defter ile beş kerre yüz bin | araba | toprak nehr-i Turla'ya dökülüp mukaddemâ şürefâların kazdığ … |