İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

arza

64
geçiş
23,7
milyonda
4.860.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6426,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTEÇSToplam
arza·6464
‘arza5·5

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
edîmi1613911,339,243,99175,5
basdıkda42310,569,842,0047,3
hübût3710,4411,141,7341,9
rûyı2555810,367,884,98225,8
vechi1223710,358,063,45111,1
kilid31910,219,701,7334,9
kadem1226910,217,883,45108,0
münteşir32310,149,431,7333,6
sa‘âdetle58410,118,292,2347,9
müştakk3409,888,631,7330,1
müstevlî51279,747,702,2343,6
mâderden3789,447,661,7226,0
ka‘rı31328,976,901,7222,8
nüzûl32318,386,101,7119,5
bârî34337,635,191,6815,8
benî51.0107,254,712,1523,1
cenâbı37876,854,331,6512,3
âdem83.7176,123,502,5824,4
sonra31.6185,873,291,558,3
oldu43.3615,262,651,688,0
binâ33.5234,782,171,354,4
hazreti55.9454,772,151,737,2
her45.9674,441,821,434,4
olup1117.2814,381,752,3311,3
dahi313.1862,890,260,290,1
edüp523.9572,770,140,200,0
cümle421.1972,62-0,01-0,010,0
ve11147.9191,28-1,35-5,1514,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“arza” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (64) →
EÇS III 19a … mûsları var kim her biri Dâbbetü'l-arz'a ve sevr-i hamele-i arza benzer kara câmûslardır. Bunların hıfz [u] hirâsetleriyçün …
EÇS IX Y319a–Y319b … hâsıl olduğıyçün Âdem dediler ve ba‘de'l-hubût yine edîm-i arza nüzûl edüp ot otlardı. Tâ ki Havvâ ile buluşdukda Hazret-i …
EÇS I 34a … kenderî altundan bir haç alem edüp âfitâb-ı âlem-tâb edîm-i arza şu‘le saldıkda Bursa'da Cebel-i Ruhbân'da ve Âlem dağında v …
EÇS VI 45a … onra herkes ocaklarına revâne eden cümle vüzerâlar pâdişâha arza girecekleri mahalde Melek Paşa Sadrıa‘zamdan me’zûn olup tâ …
EÇS IV 407a … let-penâh sallallahu aleyhi ve sellem rahm-i mâderden rûy-ı arza sa‘âdetle kadem basmadan mukaddem hayâtda olanlarını Hazret …
EÇS IV 376b … üzre necât bulup keştî-i Nûh'dan çıkan benî Âdem bu edîm-i arza istîlâ edüp her biri bir diyâra perîşân olup cây-ı vatan ed …
EÇS IV 356b … zret-i Âdem Safiyyullah civâr-ı Rabbü'l-İzzet'den bu edîm-i arza hubût etdikde diyâr-ı Hindistân'da cezîre-i Serendil'e indi …
EÇS X Y1a … ilmi üzre ol imiş kim mahbûbu Muhammedü'l-Mustafâ'yı edîm-i arza getirüp benî âdem ile zemîni zeyn etmeğiçün yed-i kudretiyl …
EÇS I 8b … 'dir, buna dahi Nebî demişlerdir. Ve gayr-ı müslimden rû-yı arza ser-tâ-ser mâlik olanın biri Buhtunnasr-ı Kürdî ve biri dah …
EÇS III 136b–137a … sâkin olup her biri yüzer seneye bâliğ iken her birin birer arza gönderüp vatan dutundular. Bir oğlu Latine'dir, Dobra Vened …