İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

asl

34
geçiş
12,6
milyonda
8.550.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
39
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3413,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
fer‘in7812,4213,082,65123,0
fer‘leri5512,0413,282,2492,1
fer‘i51211,8012,012,2475,8
akl41211,4811,692,0058,4
fer52711,3910,842,2366,2
şer47510,239,052,0042,5
ârifi3669,948,821,7330,9
arnavud31798,857,381,7224,8
kavmi61.7916,755,052,3830,5
beyân31.3086,194,511,6613,0
u3217.4345,914,195,35128,8
oldu43.3615,273,561,8312,5
eder34.2494,522,811,486,6
paşa49.4783,782,071,525,4
ammâ515.2293,421,701,554,9
ü311.2953,121,401,072,1
ve7147.9190,63-1,09-2,995,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“asl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (34) →
EÇS VI 34b … ır kim bir lisâna benzemez, zîrâ bu Arnavud kavminin ibtidâ asl [u] fer‘leri Mekke-i Mükerreme Kureyşîlerinden kavm-i Arab' …
EÇS VII 153b … hakîr Âdemî kavmi ve ihtiyâr Noğay kavimlerinden bu ağacın asl [u] fer‘inden su’âl etdim. Eyle cevâb etdiler kim,
EÇS III 26b … bâb-ı zevk, şeyh-i ashâb-ı şevk, hâris-i akl u şer‘, ârif-i asl [u] fer‘, şeyh-i esrâr-ı İlâhî, mücâhid-i envâr-ı nâ-metünâ …
EÇS II 353b–355b … lime eteğime düşüp tazarru‘ [u] nâlişler eyledi. Ammâ hakîr asl [u] fer‘in bilmeyüp ârifâne ve zarîfâne ığmâz-ı ayn eyledim …
EÇS VI 74a … sı deyü nâm verdi, ammâ bu altı aded Kızılelma kal‘alarının asl [u] fer‘ ve bânîleriyle Fiyameng, ya‘nî Filimenk kralı târî …
EÇS VII 169b Der-beyân-ı asl [u] fer‘-i kral-ı Maskov: Bu Mesköv krallarının asılları tâ …
EÇS IV 189b 208. Be-kavl-i Cerîr-i Taberî İblîs-i pür-telbîsin asl [u] fer‘in beyân eder.
EÇS I 73b … [ü] nemâ bulan Âkıl Kara Mustafâ Paşa kapudan oldu. Arnavud asl idi. Ammâ müdebbir ü kâmil [ve] hayr-hâh-ı devlet idi. Kapu …
EÇS VII 148a Der-beyân-ı tulû‘-ı zuhûr [u] asl [u] fer‘-i kavm-i Mamaluk, ya‘nî kavm-i Çerâkese-i Şağak-i …
EÇS VII 5a … da bir alâmet edüp bu hattı yazdım. Ammâ bu hakîr bu ağacın asl [u] fer‘ini niçe esîr papaslardan su’âl etdikde anların nak …