İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atdılar

50
geçiş
18,5
milyonda
6.077.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4819,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atdılar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
atmeydânı’na42210,8310,262,0049,7
deryâya54108,486,362,2134,3
toplar65428,386,222,4240,1
cân111.1548,236,013,2770,3
tüfeng33837,835,721,7018,0
kurşum45397,805,651,9623,5
top31.1396,374,151,6311,6
aşağı31.6355,873,631,599,6
kadar64.2585,513,252,1916,4
pâre32.3145,383,131,537,7
zîrâ33.5894,762,501,425,5
iki49.4173,791,521,303,2
niçe37.0563,791,521,132,4
ammâ515.2293,421,151,232,5
cümle521.1972,950,670,830,9
u417.4342,910,630,710,7
edüp323.9572,03-0,24-0,320,1
ve10147.9191,15-1,13-3,778,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (50) →
EÇS VIII 311a … şında olan karavulhâne içre olan küffârlara ol kadar kurşum atdılar kim aslâ yetişmedi, zîrâ âsımâna ser çekmiş amûd-ı müntehâ …
EÇS VI 132b … vbet gülbâng-ı Muhammedî çekdiler ve üç nevbet top u tüfeng atdılar.
EÇS I 113a … sin çalup zindânda katl edüp çardak önünde gece ile deryâya atdılar. Peder, Dervîş Alî'yi Güleşciler tekyesi bâğçesinde defn et …
EÇS VI 16a … up hayli ganîmet aldılar ve kal‘a askere yine acâ’ib toplar atdılar. Mukaddemâ bu kal‘a tavsîf olunmuşdu. Andan kalkup yine cân …
EÇS X Y450b … m askerden kılıc yeyince gerüde gelenler hemân evlerine cân atdılar.
EÇS VII 24b … ılar. Anlara bir hâkim merd nazar etmeyüp anlar gelmeğe cân atdılar, ammâ cümlesin küffâr gerüde hasta kalanları kırdılar.
EÇS VI 156b–157a … olup kimisi Perast kal‘asına ve kimisi Kotur kal‘asına cân atdılar.
EÇS VII 178b … ile seğirddiğimiz görüp gemilerine girüp bize ol kadar buv atdılar kim, ya‘nî toplar atdılar kim niçe yüz âdemlerimizi ve niçe …
EÇS V 145b … , hemân kâfirler beş altı pâre firkate ile boğaz ağzına cân atdılar, ammâ iki tarafda bin aded tüfeng-endâz kuş uçurmağa komazl …
EÇS V 90b … l‘anın zîr [ü] bâlâsı ve burc-ı ra‘nâsından ol kadar toplar atdılar kim zemîn u âsumânı dûd-ı bârûd-ı siyâh kesîf edüp zemînde …