İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atdan

119
geçiş
44,1
milyonda
2.767.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı27832,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9237,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,69
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atdan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
inüp176411,579,564,12196,5
tekerlenüp132311,5510,653,60175,4
ayğır82410,849,882,8396,7
ḳoyundan5910,3210,622,2367,2
gulâmım63910,288,772,4462,0
indi64410,248,592,4460,4
buğra51710,239,702,2358,9
enüp1016210,197,453,1484,1
deveden4129,979,882,0048,3
bögürdübeni339,6511,471,7347,7
yıkup4569,557,661,9934,8
ṣaldı3339,348,011,7327,6
yıkılup3359,327,921,7227,3
ḳazanuŋ3509,187,411,7225,0
nüzûl62319,136,202,4239,9
diyü3599,117,171,7224,0
çomar3719,026,901,7222,9
yire41568,906,181,9726,5
piyâde95248,845,612,9452,5
mecrûh31838,355,541,6917,2
mel‘ûn32338,135,191,6815,8
ata32438,095,131,6815,5
atı44347,894,711,9218,5
tarafa33197,814,741,6714,0
ḳara44927,744,531,9117,5
at91.8917,203,752,7830,3
olunca36117,073,801,6110,3
âhir37756,783,461,578,9
hakîr72.3016,573,112,3417,8
halâs39276,553,201,548,0
hemân103.8656,362,872,7322,7
âdem93.7176,262,782,5619,4
aşağı41.6356,222,791,718,7
varup31.2376,182,781,486,5
su31.3676,052,641,455,9
gibi44.6054,791,301,192,5
zîrâ33.5894,731,241,001,7
gelüp45.0514,661,171,112,0
dahi1013.1864,621,101,694,6
olup1317.2814,611,091,915,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (119) →
EÇS VI 53a … gark olduğun görüp hamd-i Hudâ fakîr cüst ü çapük davranup atdan kendümü bir tarafa atup piyâde bile güçile cân halâs etdim. …
EÇS X Y450b Hemân mezkûr emîr ile bir Arab'a sataşup ele aldık ve atdan yıkup emîr atına süvâr olunca Arab'ı gâyib etdik. Hemân on …
EÇS V 14a Atına tâzîyâne urdukça at gerüye kalup kendisi atdan inüp piyâde seğirdirken gerüdeki Rujiki mel‘ûnları Hüseyin' …
DK XI 71 çevre aldılar cemi'si atdan inüp ḳazanuŋ elin öpdiler yorıyuban kāfire at ṣaldılar ḳılı …
EÇS VII 112a … âr olup seğirdirler. Allâh ırağ eylesün ol mahalde bir âdem atdan tekerlense aslâ halâs mümkin değildir. Hemân ol âdem at aya …
EÇS II 234b–235a … nâ-tamâm tay ata süvâr olup bir dahi Tatar içre at sürünce atdan tekerlenüp at firâr edüp Tatar içinde piyâde kalup kâmil bi …
DK X 65 … ltun tuç borılar aġırıldı ol gün ala bargah otaḳlar dikildi atdan ayġır
EÇS VI 178a–178b … le 178b tahrîr etmiş kim ‘Bire hey Türk sizin pâdişâhınız atdan tekerlenüp ölmüş, vezîria‘zamınız Edirne'ye gitmiş, vezîrin …
EÇS I 102b … {Süleymân Hân} zemîne pâymâl-ı rimâl olup cümle musâhibler atdan ayrılup ol mezâristân içinde bir vâveylâ ve feza‘ kopup Sül …
EÇS IV 282b … ataklı ve çataklı kenâra çıkar, kendi yorgun ve atı durgun. Atdan inüp kâh atı kaldırır kendi batar ve kendi çıkar atı batar. …