İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

av

34
geçiş
12,6
milyonda
8.594.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı14431,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi208,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,55
EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBDLTDKEÇSToplam
av··142034
aw11··2
âv···22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: av) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ava62211,7811,402,4584,8
avlayup31011,1311,541,7343,0
çıḳdı43110,9810,322,0049,8
ḳuş44510,709,782,0046,7
bigler3669,948,821,7330,9
oldı31648,967,501,7225,3
kuş42328,947,421,9933,3
niçe47.0564,212,491,647,3
yüz312.2723,001,281,021,8
ve9147.9191,00-0,73-1,972,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (34) →
EÇS IV 380b … eselâ "Âb bidih= Su ver" diyecek yerde tahfîf-i kelâm edüp "av beh" der. Niçe yüz bin bunun emsâli lehce-i mahsûsaları var …
DK IX 33 … ul yirümden ṭurı geldüm boynı ṣınsun al aygırı buṭun bindüm av avlayup ḳuş ḳuşlayup gezer-iken buŋaldı sürçdi meni yire ça …
DK I 45 … oġlançuġın yanına alup ḳırḳ yigidin boyına ṣaldı ava çıḳdı av avladılar ḳuş ḳuşladılar ol ḳırḳ nāmerdim bir ḳaçı oġlanuŋ …
DK IX 27 ḳapusın örtdi bu yaŋa yigit bigler gördiler kim av bozılmış her biri ivlü ivine geldi begil biş gün oldı divan …
EÇS IV 381a … turaç süglün avlanır kim kâmil altı ay bu İmâdiyye şehrinde av eti tenâvül olunur, niçe bunun emsâli şikârgâh-ı mesîregâh- …
DK IX 9 … şikār eti-y-ile ḳonuḳlayalum bigler didi av çıġırtdılar çün av yaraġı oldı kim atın öger kim ḳılıcın kim çeküp oḫ atmaġın …
EÇS X Y227b … ır'a dörd sâ‘at karîbdir. Ba‘zı vüzerâ ve a‘yân-ı Mısır'dan av tarîkiyle gidüp yine Mısır'a gelirler.
EÇS II 330a–331b … t-ı müslimîn kanıkmış arslan gibi gerindiler ve sündüler ve av sayup avnadılar ve eşindiler ve kaşındılar. Herkes gasller …
DK XI 3 av yirine vardılar gerdiler bir süri ḳaz oturur ḳazan şāhini ṣ …
DK IX 9 ḫarclıḳ virdi üç gün ṭamam aġırladı üç gün daḫı begili av şikār eti-y-ile ḳonuḳlayalum bigler didi av çıġırtdılar çün …