İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

avân

26
geçiş
9,6
milyonda
10.716.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2610,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,66

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
avân2626
âvân66

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kimi37836,925,641,7017,6
ehli31.7915,764,441,6512,8
u417.4342,911,571,333,4
ammâ315.2292,691,351,052,0
ve12147.9191,410,070,170,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“avân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (26) →
EÇS III 65a … â mahbûbu tez sakallanup fetâ yiğit olup sayd [u] şikâre ve avân zümresine mâ’il olurlar.
EÇS IV 203a Ve kuyumcuları sîm avân yapmada ve zergerânları altun tâc ve zer-i hâlis mücevher a …
EÇS X Y2b Kitâb-ı Avân Unvâni's-Siyer Muhammed bin Abdülmelik el-Hemedânî. Ve,
EÇS II 287b … meşhûr-ı meşrûbât: Evvelâ reybaş şerbeti ve âb-ı şüllesi ve avân içün bozası ilik-misâl süzülmüş bozadır.
EÇS IV 240b … e nâ’il olasın. Yürü şimden gerü kumda oyna. Ammâ avam olma avân ol" deyü du‘â-yı hayr ile vedâ‘ edüp andan,
EÇS II 344b … Hâtûn evkâfıdır. Eyâlet sâhibi Sivas valisi tarafından bir avân şehre girüp müdâhale etmeğe kâdir değildir.
EÇS III 25b Tavsîf-i libas-ı ehl-i büldân : Avân tâ’ifesi hırka-i elvân ve harîr haftân geyerler. Vasatü'l-h …
EÇS VIII 369b … . Derûn-ı kal‘ada bundan ma‘mûr sarây-ı kebîr yokdur. Lâkin avân hânesidir kim harâbe olmadadır. Ve cümle 3 aded mihrâblardı …
EÇS IX Y149b "Bire Osmân uşağı avân! Sen bu yola nereden geldin ve nereye gidersin? Bu yollarda …
EÇS II 246a … tüccâr ve neccâr ve sevdâger-i berr u bihârdır. Bir fırkası avân ve bir zümresi ulemâ ve meşâyihândır. Halkı ekseriyyâ çuka …