İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

avrat

32
geçiş
11,9
milyonda
9.078.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı10308,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi229,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,53
EÇS D 0,10

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: avrat) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ocağuŋa3311,4613,361,7355,6
gelmesün3411,4212,951,7351,1
oğlanları45110,629,692,0046,1
oğlan62379,518,062,4455,4
didi35637,375,811,7018,3
ve23147.9192,350,711,875,1
cümle321.1972,210,580,570,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“avrat” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (32) →
DK XII 24 ṭutmaḳ 'avrat işidür 'avratuŋdan-mı ögrendüŋ sen bu işi ḳavat didi aruz a …
DK Muk. 24 … ıma ṣoyıdur ḫanum anuŋ bebekleri bitsün ocaġuŋa bunçılayın 'avrat gelsün geldük ol-kim ṣolduran ṣopdur
EÇS V 76a … cümle vüzerâ ve vükelâ ve ulemâ ve sulehâ ve kara ağalar ve avrat ve oğlanlar feryâd u figân ederek geldiler ve Eyyûb Sultân …
EÇS V 123b … sahrâdaki çadırları bir gayrı yere nakl etdiklerinde mezkûr avrat handa[k] kenârından bir delik deldürüp on kulaç yerde bir a …
EÇS V 73a Bu hâl üzre el vilâyet elden gidüp avrat ve oğlan alâ mele’i'n-nâs karanlık kuyuda if‘âl bâbına çeki …
EÇS V 34b … de sivrisinek ve delem sinek ve tatarcık sinek zahmından ol avrat helâk olur.
EÇS V 89a–89b … eleri beyâz ızâr bürünürler, ammâ çârsû-yı bâzârda aslâ bir avrat yokdur. 89b
EÇS V 114b … edi yüz sûk-ı sultânî dükkânlarıdır, ammâ cümleden müzeyyen Avrat bâzârında bezzâzistândır. Gerçi kârgîr ve demir kapulu kubâ …
DK XI 13 … aydur ölülerüŋüzde andan yorġa yoḳdur hep aŋa binerem didi 'avrat aydur vay senüŋ elüŋden ne yir yüzinde dirimüz ve ne yir
DK Muk. 30 … bunuŋ kibinüŋ ḫanum bebekleri yetmesün ocaġuŋa bunuŋ kibi 'avrat gelmesün geldük ol-kim niçe söyler-iseŋ bayaġıdur evine yaz …