İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ayân

224
geçiş
83,0
milyonda
1.459.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi22491,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,78

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
a‘yân473473
ayân224224
âyân44
a’yân11
â‘yân11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tûlâsın303011,9210,565,47439,5
beyân1491.30811,647,4212,141.266,9
konakları1610310,657,873,98145,4
gitdiğimiz1924310,386,884,32145,2
tûlâsını8810,1410,562,83117,1
menâzilleri91159,766,882,9768,8
eder1164.2499,735,3610,51646,2
beyândır559,4810,562,2373,2
ziyâretlerin5349,317,792,2344,8
tûlâların459,1610,232,0053,5
sarf61489,055,932,4137,8
şehirleri5879,046,442,2135,0
imâretlerin4538,896,831,9830,2
etmeğiçün4618,856,631,9829,1
kılâ‘ları4858,736,151,9726,4
eylemiş4908,716,061,9725,9
nakkâş3338,587,101,7223,8
etmişdir161.2108,514,323,8065,6
olduğumuz41438,485,401,9522,2
kasabâtları3798,345,841,7018,5
âsârı75258,264,332,5128,8
merkadi42078,254,861,9319,3
yedi474.8538,243,876,39165,8
târîhleri31088,215,391,6916,6
u15917.4348,203,7811,69552,1
ma‘rifet31388,095,031,6815,2
etmede31428,074,991,6815,0
vilâyetine31538,034,881,6714,6
imâretleri31747,954,701,6713,8
hakkâ78687,713,602,4322,2
etmişlerdir44147,683,861,8614,0
binâları32617,664,111,6311,5
eyledi44957,513,611,8412,7
üstâdı45657,383,411,8111,7
ve’sselâm33817,343,571,599,4
etmiş58657,233,121,9812,8
kibârı34487,193,331,568,5
etdim36566,802,781,486,5
ki92.4266,802,482,4616,2
kabri38906,462,341,394,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ayân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (224) →
EÇS X Y452a … iz aded selâtînleri esmâlariyle ve eşkâl-i cezîre-i Mısır'ı ayân u beyân eder.
EÇS VIII 374a … ı akl-ı Arasto idi kim cemî‘i fünûn-ı şettâda yed-i tûlâsın ayân edüp sivâ(?) ilmi kuvvetiyle İskender-i Yûnân tâ Belh [u] B …
EÇS I 1a 5. varakda Kostantıniyye bânîlerin ayân eder.
EÇS I 137b İki yüz elli üçüncü fasıl / Kasaba-i istinye imâretlerin ayân u beyân eder
EÇS IV 347a … kadîm-i Hille'de ve emâkin-i mübâreke makâmât-ı şerîfeleri ayân u beyân eder
EÇS VI 156b Venedik'den çıkup İslâm diyârına gitdiğimiz konakları ayân u beyân eder
EÇS III 152b … ümâ temâşâgâh oldur kim üstâd-ı Mânî nakkâş, yed-i tûlâsını ayân etmek içün bu yigirmi aded kıbâblara var makdûrun sarf edüp …
EÇS VI 1b … diğimiz kılâ‘ları ve şehr-i mu‘azzama ve deşt [ü] hâmûnları ayân u beyân eder
EÇS III 139a … ârıdır kim vüzerâ câmi‘lerinde bu ibâdetgâhda yed-i tûlâsın ayân etmişdir. Andan,
EÇS V 108a … ye Edirne şehrine gitdiğimiz kılâ‘ları ve konakları beyân u ayân eder