İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ayâr

23
geçiş
8,5
milyonda
11.812.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi239,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,69

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sâhibi171.6908,357,204,10137,8
kâmil61.4467,065,932,4137,7
oldukda37896,925,801,7018,3
ağa42.0505,984,841,9319,2
efendi31.7105,834,691,6613,8
olup317.2812,511,351,052,0
edüp323.9572,040,880,790,9
ve15147.9191,730,571,272,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ayâr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (23) →
EÇS I 148b … göre bin bir gün hizmet etdirüp kâbil-i hitâb olup sâhib-i ayâr olanları lokma ve hırka tahsîli içün cihâz-ı fakrı verüp ir …
EÇS VIII 222a … aşa câmi‘i Şeyhi Sünbül Sinân Efendi halîfelerinden kâmil-i ayâr oldukda Sinân Efendi Dede Maksûd'u maksûd [u] merâmına ergi …
EÇS III 57a … dâdan ve mâlihulyâdan ve havf [u] haşyetden berî olup hâlis ayâr ola.
EÇS VI 153a … rklara karışır, ammâ her bir beğ kırk yaşında kâmil sâhib-i ayâr olmayınca on iki beğlere ilhâk edüp tahta geçirmezler. Âyîn …
EÇS VII 141a–141b … f hakkâ ki şerîf çelebidir. Ve ilm-i kâfda kâmil ve sâhib-i ayâr Nâ’ib İbrâhîm Efendi, mahkeme-i şer‘-i Resûl-i mübînde bir …
EÇS V 97a … cihâz-ı fakr-ı Celvetî libâsın kabûl edüp tarîkında sâhib-i ayâr oldukda Sultân Ahmed Hân'ın şeref-i sohbetleriyle müşerref …
EÇS I 148b–149a … -ı Resûlullâh budur ki 149a bir kimesne tarîkinde sâhib-i ayâr oldukda cemî‘i pîrler bir yere gelüp cüz’î ve küllî ne ise …
EÇS VI 107b Eyle bir kâmil ve sâhib-i ayâr vezîr-i âlî-tebâr şi‘r-i mühmel ü cühmelimizin kusûruna naz …
EÇS X Y226a … eng bâğçesi ve Bulak yolunda Ramazân Beğ bâğçesi ve sâhib-i ayâr Mehemmed Çelebi bâğçesi ve Hasan Beğ bâğçesi.
EÇS VI 47a … hresinden bellidir kim Hazret-i Allâh bunu kâmil ve sâhib-i ayâr edüp mürebbîye muhtâc etmemiş. Kendü yed-i kudretiyle terbi …