İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ayağına

55
geçiş
20,4
milyonda
5.560.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı10308,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4518,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,70
EÇS D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ayagına) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
na‘lın3610,6511,581,7344,0
düşdiler3910,5811,001,7340,9
beyregüŋ33410,119,081,7332,1
düşdi33710,068,961,7331,5
çizme3489,908,581,7329,9
düşüp165159,857,573,98137,2
geyüp64318,666,422,4241,7
sürüp43368,396,191,9726,5
paşanın55418,105,822,2030,7
aydur35227,415,141,6815,6
melek31.0226,514,171,6411,7
gelüp65.0515,272,862,1113,5
hân45.4014,592,181,565,9
ile423.7692,460,050,060,0
cümle321.1972,21-0,20-0,260,1
edüp323.9572,03-0,38-0,520,2
ve10147.9191,15-1,27-4,4711,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (55) →
EÇS IV 271b Hemân yine ayağına yüzüm sürüp eyitdim: "Sultânım! Ölmüş karıncalar içinden ay …
DK VI 99 oḫ-ıla ḳan ṭuralıyı atdı şöyle kim başında olan bit ayaġına indi ilerü gelüp selcen ḫatunı ḳuçaḳlayup barışmışlar ṣorış …
EÇS IX Y218a … e bu aynın nihâyeti taht-ı arzdan cereyân edüp ayn-ı Selvân ayağına varup ikisi bir yerden halîc-i Sidrem'e mahlût olurlar. Ve …
DK II 44 … aŋa didi köpek ḳaçan ḫaber virse gerek köpek ḳazanuŋ atınuŋ ayaġına çap çap düşer siŋ siŋ siŋler ḳazan bir tomar ile köpegi urd …
EÇS V 10a … âre olmuşdu. Meğer fakîrin dahi cânı var imiş hemân hakîrin ayağına sarılup "Âh!" deyüp ayağa kalkup yine düşünce oda içre fakî …
EÇS VII 45a … ndaki milin dibinden kalkup sallanarak ibtidâ bizim paşanın ayağına doğrulup geldiğin bizim elçi görünce ol dahi iskemle üstünd …
EÇS I 27b … oldu Sultân Mehemmed ser-i sa‘âdetine örf-i izâfetin geyüp ayağına âsumânî çizmesin geyüp Düldül-vâr bir katıra süvâr olup ule …
EÇS VII 155b Ba‘dehu bu pişkövde cümle Çerkes, Hân'ın ayağına düşüp lütf ile ricâ edüp Hacı Geray Sultân'ı bu kabile alık …
EÇS IV 272a … kîr ol kadar âdem deryâsı içre cür’et edüp paşa-yı kâmkârın ayağına düşüp eyitdim: "Sultânım, dünkü vâkı‘a-i şerîfiniz ta‘bîrin …
EÇS V 7a … kim bir gulû-i âmda senin bana uzatdığın ayağını kıralar ve ayağına ip takup sürüyeler" deyüp âh-ı derûn ederek paşaya bulaşmad …