Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 85 | 34,7 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aydın) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| sarhan | 11 | 36 | 11,53 | 10,23 | 3,31 | 137,9 | |
| saruhan | 6 | 7 | 11,05 | 11,71 | 2,45 | 93,6 | |
| bay | 21 | 341 | 10,65 | 7,92 | 4,56 | 190,6 | |
| ma‘nisa | 4 | 29 | 10,15 | 9,08 | 2,00 | 43,0 | |
| sarıhan | 3 | 4 | 10,09 | 11,52 | 1,73 | 45,2 | |
| menteşe | 5 | 65 | 10,08 | 8,24 | 2,23 | 47,6 | |
| tire | 5 | 68 | 10,06 | 8,17 | 2,23 | 47,1 | |
| sığla | 3 | 38 | 9,63 | 8,27 | 1,73 | 28,7 | |
| elinde | 7 | 337 | 9,08 | 6,35 | 2,61 | 48,0 | |
| sancağında | 4 | 175 | 8,97 | 6,49 | 1,98 | 28,2 | |
| ermenî | 3 | 123 | 8,88 | 6,58 | 1,71 | 21,5 | |
| îsâ | 6 | 334 | 8,87 | 6,14 | 2,41 | 39,4 | |
| sancağı | 11 | 960 | 8,43 | 5,49 | 3,24 | 62,5 | |
| fî | 3 | 290 | 8,03 | 5,34 | 1,69 | 16,4 | |
| elinden | 4 | 466 | 7,89 | 5,07 | 1,94 | 20,4 | |
| yıldırım | 3 | 391 | 7,69 | 4,91 | 1,67 | 14,7 | |
| oğlu | 5 | 759 | 7,60 | 4,69 | 2,15 | 23,0 | |
| hâkinde | 5 | 885 | 7,40 | 4,47 | 2,14 | 21,5 | |
| şâh | 5 | 986 | 7,26 | 4,31 | 2,12 | 20,5 | |
| akçe | 5 | 1.083 | 7,13 | 4,18 | 2,11 | 19,6 | |
| baba | 3 | 710 | 6,95 | 4,05 | 1,63 | 11,2 | |
| vilâyeti | 4 | 1.178 | 6,70 | 3,74 | 1,85 | 13,3 | |
| târîhinde | 6 | 2.387 | 6,31 | 3,30 | 2,20 | 16,7 | |
| âli | 6 | 2.587 | 6,20 | 3,19 | 2,18 | 15,9 | |
| elli | 6 | 2.745 | 6,12 | 3,10 | 2,16 | 15,2 | |
| kara | 3 | 1.532 | 5,92 | 2,94 | 1,51 | 7,0 | |
| mehemmed | 5 | 3.045 | 5,71 | 2,69 | 1,89 | 10,2 | |
| sene | 10 | 6.240 | 5,69 | 2,65 | 2,66 | 20,1 | |
| ba‘dehu | 3 | 2.163 | 5,45 | 2,44 | 1,41 | 5,3 | |
| sultân | 5 | 4.193 | 5,26 | 2,23 | 1,76 | 7,6 | |
| hâlâ | 3 | 3.721 | 4,69 | 1,66 | 1,18 | 2,8 | |
| ve | 98 | 147.919 | 4,44 | 1,38 | 6,09 | 72,4 | |
| yüz | 8 | 12.272 | 4,41 | 1,35 | 1,72 | 5,3 | |
| hân | 3 | 5.401 | 4,16 | 1,12 | 0,94 | 1,4 | |
| bin | 6 | 12.267 | 3,99 | 0,94 | 1,17 | 2,1 | |
| yine | 3 | 7.372 | 3,72 | 0,67 | 0,65 | 0,6 | |
| dahi | 5 | 13.186 | 3,63 | 0,57 | 0,73 | 0,7 | |
| cümle | 3 | 21.197 | 2,21 | -0,85 | -1,39 | 1,3 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
aydın* ile tüm bağlamlar →“aydın” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (86) →| EÇS IX Y89b | … "Donduran" derler. Kutular ile bekmezi gâyet meşhûrdur. Ve | Aydın | sancağı hâkinde hâsdır ve yüz elli akçe kazâdır. Yeniçeri s … |
| EÇS V 67b | … ve karye-i Yuvacı ve Abdülbârî ve Tanrıverdi ve Kocalak ve | Aydın | ve karye-i Kara Sarı ve Kara Nasûh ve Kassâblı ve Döğenci v … |
| EÇS I 206b | … r-âsâr dâ’irezendir ve Mülâzımzâde ve Urum Angeli ve Ermenî | Aydın | ve Ermenî Haçatur ve Yahûdî Pıtıkoğlu ve Çingâne Donsuz, bu … |
| EÇS IX Y199a–Y199b | … u] hevâsı ve binâsı gâyet latîfdir. Bu hammâmın misli meğer | Aydın | Güzelhisârı'nda Y 199b Sultân hammâmı ola. Ve bir hammâm … |
| EÇS IX Y48a | … u‘attal olmağa bâ‘is oldu. Âhir Köpürlü re’yiyle bu mahalle | Aydın | ve Sarhan ve Sığla ve Hudâvendigâr sancakları askerleri ile … |
| EÇS IX Y69b | Ve ziyâret-i eş-Şeyh Toykun Şâh Âl-i | Aydın | Bay'ıdır ve kabr-i Kurdumân Bay ve merkad-i Gâzî Sığla Bay. … |
| EÇS IX Y102b | … b-i deryâda yedi yük akçe emânetdir, gâyet lezîz tuzu olur. | Aydın | ve Sarhan ve Menteşe vilâyetlerine niçe kerre yüz bin yük t … |
| EÇS IX Y26a | … i Osmân destine sene (---) târîhinde Yıldırım Hân fethidir. | Aydın | sancağında Yıldırım Hân Gâzî evkâfıdır. |
| EÇS III 126b–127a | … Pelidli ve Yuvacı ve Abdülbârî ve Tanrıverdi ve Kocalak ve | Aydın | ve karye-i Sarı ve Kara Nasûh ve Kasaplı ve Düğüncü ve Sofu … |
| EÇS IX Y73b–Y74a | … krîb ile Q 38a P 38a Âl-i Osmân destine girmişdir. Hâlâ | Aydın | sancağında paşasının hâssı olup voyvadalıkdır. Ve yüz elli … |