İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azîmde

95
geçiş
35,2
milyonda
3.401.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9538,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,88

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
azîmde9595
azîm’de1111

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kur’ânı913210,347,922,9981,6
gârı51759,256,662,2136,5
cengi126439,066,053,4177,4
âsitânei85738,625,632,7747,0
varoşı43718,145,261,9521,4
âyeti44227,995,071,9420,4
bulunup32987,975,161,6815,7
dîvânı33077,935,121,6815,5
medfûndur91.2357,794,692,8841,4
sahrâyı56467,794,782,1523,6
âyet34277,564,641,6613,6
meydânı36097,134,131,6311,5
kubbei51.0827,124,042,1018,6
cezîrei49087,033,971,8714,5
kaya37436,873,841,6110,4
vâki41.1216,753,661,8413,0
büyük38246,743,691,609,8
şekli38636,683,631,599,6
ceng38686,673,621,599,6
olmuşdur51.8506,403,262,0013,7
sarâyı31.4456,002,881,506,8
olan96.7715,422,242,3613,8
içinde54.2735,232,051,706,7
kal‘ası32.6845,141,991,303,8
şehri55.6784,831,641,524,6
üç57.1634,501,311,333,1
olup1017.2814,241,041,624,2
içre35.3244,181,000,871,2
aded59.0464,160,971,101,8
hazreti35.9454,020,840,770,9
bin512.2673,730,530,690,6
ammâ615.2293,680,480,700,6
ü411.2953,520,330,410,2
iki39.4173,370,180,200,0
edüp623.9573,03-0,17-0,310,1
yüz312.2722,99-0,20-0,260,1
cümle521.1972,94-0,26-0,430,2
ile423.7692,46-0,74-1,351,3
ve18147.9191,99-1,21-5,5817,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azîmde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (95) →
EÇS VII 172b … ay ve Urumbet Noğay ve niçe yüz aded kavm-i Noğay bu şehr-i azîmde ve sahrâsı olan Büyük Heyhât'da sâkin olurlar imiş. Timur H …
EÇS X Y336a … aza varup ibâdet ederler. Zîrâ ulemâ-yı müfessirîn Kur’ân-ı azîmde Arapça âyeti ve âye[t]:
EÇS IV 220b … ûn-ı sağîre kenârında (---) (---) (---) (---) bir âsitâne-i azîmde medfûn Hazret-i Veys'dir, ammâ Veys el-Karanî değildir. Anl …
EÇS I 141a … geldikde bu rabtadan İslâmbol'a geçerken bunda bir kenîse-i azîmde ceng olunurken biz bunu isterüz dediklerinden galat-ı meşhû …
EÇS III 6b … e ve hutbe sâhibi olmadan Lefke-Söğüt mâbeyninde bir ceng-i azîmde mecrûh olup kendülerinin vasiyyetiyle Osmâncık'ı, diyâr-ı Y …
EÇS VIII 364a … ar sarâyından kaldırup kendünün sarâyına kondurup hânedân-ı azîmde cümle hüddâmlarıyla hücreler ta‘yîn edüp şeb [ü] rûz üç nev …
EÇS IV 380b–381a … r kim niçe 381a bin âşıkân-ı sâdıkân-ı mahbûbân ol havz-ı azîmde şinâverlik edüp âşık ma‘şûk birbirleriyle bilâ vâsıta kuç k …
EÇS III 60a–60b … cle ve Furât mâbeyninde ve Diyârbekir zemîninde bir kazâ-yı azîmde vâki olmuş taş binâ bir kal‘a-i ra‘nâ-yı şekl-i murabba‘dan …
EÇS VI 65b … gösterüp ba‘dehu mansûr u muzaffer oldular, ammâ bu ceng-i azîmde Süleymân Hân bî-bâk ü bî-pervâ selle-seyf olup bir ceng-i s …
EÇS IV 251a Ve üç aded gâr-ı azîmde tuz mâl-â-mâldır. Ve kırk aded gârda pişmiş darı ekmeği ve …