İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azîmdir

814
geçiş
301,7
milyonda
339.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi814332,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,88

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
azîmdir814814
azîmdîr11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hayrâtı4018010,366,526,26292,4
evkâfı282349,775,635,18167,2
varoşı283719,604,975,12140,7
limanı294469,564,755,19137,1
cisri266579,184,044,7997,6
aceb204059,074,354,2583,7
kârhânei151099,065,833,8194,0
binâyı268549,003,664,6984,7
kullei183578,984,384,0476,0
kadîm279448,983,574,7684,8
buhayrei131438,805,243,5170,2
âsitânei185738,733,703,9259,7
hânı432.5438,712,815,6294,5
ziyâretgâhı207988,673,384,0457,9
hânedânı121578,664,993,3560,6
benderi122208,574,503,3152,5
şehri745.6788,552,437,01130,2
vâsi177938,443,153,6644,4
yaylağı91248,304,912,9044,5
sarâyı211.4458,252,593,8240,6
olunmuş124808,253,373,1334,7
göz113828,243,583,0434,7
adım147318,212,993,2733,8
şâhrâhı8698,215,592,7747,2
dırahtı114108,203,473,0233,2
handakı125648,163,143,0731,2
nehri504.9858,142,065,3767,0
erba‘ası103818,103,442,8729,8
kendi126288,092,993,0328,9
kal‘amisâl92828,073,732,7730,1
olmuş211.8248,032,253,6232,6
kubbei151.0828,022,523,2027,8
sahrâyı116467,952,822,8524,3
câmi‘i404.6377,911,844,5644,6
kâsırdır71437,904,342,5229,1
başka128297,902,582,8923,1
bender71727,864,082,4926,6
cirmi106007,862,792,7021,7
vâcibü’sseyr71787,854,032,4826,2
tekyei106077,852,772,7021,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (814) →
EÇS IX Y117a … mle mahlûkât andan def‘-i atşân eder, aceb Q 58a hayrât-ı azîmdir. Ve çeşmeler üzre târîhi budur: P 58a
EÇS IV 357b … , Hazret-i Fâtımatü'z-Zehrâ'dan değildir, ammâ ziyâretgâh-ı azîmdir. Hatta kubbe-i pür-envârının etrâfında her gice niçe bin Ha …
EÇS III 170a … ın Ergene köprüsü kim yüz yetmiş dörd göz ibret-nümâ cisr-i azîmdir.
EÇS II 255b … deryâdır, belki dahi vâsi‘dir. Zehr-i mâr-misâl bir bahr-i azîmdir. Karadeniz ile ol Bahr-i Haraz'un mâbeyni on beş konak yerd …
EÇS II 227b … dahi Eski Kaplıca gibi cümle imâreti kurşum örtülü binâ-yı azîmdir. Mâ-tekaddem binâ-yı muhtasar imiş. Süleymân Hân gelüp niçe …
EÇS VIII 362b … lyanları ve sâ’ir mahsûlâtları cümle mîrîdir, zîrâ iskele-i azîmdir kim karşu İşpanya ve Kalavra ve Pulya ve Körfös [ve] Venedi …
EÇS VIII 245a … âyende vü revendegânlara ni‘metleri mebzûldür, zîrâ evkâf-ı azîmdir.
EÇS VIII 261b … ‘alluk etmiş bir serv-i ahdar-gûn zümürrüd-vâr bir dıraht-ı azîmdir kim bu kevn-i atlâs-ı bûkalemûn-ı felekde nazîri yokdur. Lâ …
EÇS VIII 338b … hayât arkları akup deryâya mahlût olur bir pâk debbâğhâne-i azîmdir. Ammâ Salona kapusu ndan taşra bu tabahâne kurbundaki varoş …
EÇS X Y345a … İslâmda Nîl kenârında cânib-i şarkîsinde bir bender şehr-i azîmdir kim vasfında lisân-ı kûteh bî-nutukdur.