İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azîmi

377
geçiş
139,7
milyonda
847.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi377154,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
azîmi377377
azîm’i22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
havzı4028810,946,966,27312,7
varoşı2437110,045,854,81149,3
kur’ânı1613210,016,763,96120,3
cisri236579,514,974,64114,8
limanı184469,495,174,1394,9
kullei143579,295,133,6473,0
birkei7169,198,612,6473,3
furkânı7389,117,362,6358,9
aşren6418,887,032,4347,5
var1147.6468,863,749,88385,0
alayı136128,754,253,4252,2
mecîdi5118,728,672,2352,8
cengi136438,714,183,4151,0
ortasında93398,694,572,8740,0
feaşr5238,687,602,2243,9
mevlûdı61668,505,022,3730,3
tabyai5868,475,702,1930,0
aşrenfeaşr4108,408,481,9940,9
kal‘amisâl62828,224,252,3224,1
dutar4818,165,471,9522,7
manastırı41088,085,051,9420,4
yaylağı41248,034,851,9319,3
fevvâreleri3227,946,931,7223,3
bürkei3237,946,871,7223,0
âsitânei75737,923,452,4020,8
ziyâfeti41737,904,371,9016,7
hânı212.5437,882,893,9647,9
tilâvet87597,853,242,5321,7
dîvânhânei3517,845,721,7018,1
deyri53707,783,602,0515,8
haremi65377,753,322,2016,9
ibretnümâyı42697,663,731,8513,4
erba‘asında54427,643,342,0214,2
ocak31447,564,221,6411,9
yılda43197,563,491,8212,1
sitâyişi55107,533,131,9812,9
hücreleri31627,514,051,6311,3
kubbei81.0827,492,732,4016,7
dersitâyişi31727,483,961,6210,9
hayrâtı31807,463,901,6210,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azîmi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (377) →
EÇS IX Y132b … bınarı. Bu cümle altmış bınardır bir yere cem‘ olup nehr-i azîm-i Elmalı'ya mahlût olup Gönye gölünde gâyib olur.
EÇS IX Y133a … sı Bursa'da Ulu câmi‘-misâl açıkdır. Mâ-tekaddem bir havz-ı azîmi varimiş. Hâlâ beyâz mermer-i hâm döşelidir.
EÇS V 99b "Bu cisr-i azîmi inşâ eden mi‘mâr mühendisler Murâd Hân'ın murâd [u] merâmı …
EÇS VIII 354a … ile suyu câmi‘in minâresi dibinde yol aşırı bir su sarnıç-ı azîmi var. Cümle kal‘a içindeki evlerin halkı ol âb-ı rahmetden c …
EÇS II 267a … Moskov'da (---) (---) şehrinde defn edüp hâlâ bir âsitâne-i azîmi vardır.
EÇS VII 15b … â kara pelîd ağacından anîd kapudur ve iki katdır ve cisr-i azîmi var. Ve bir kapusu dahi semt-i garba Polata kapusudur.
EÇS VIII 299a … ldın. Bize vücûd-ı nâzenînin ile hedâyâ getirdiğin Kur’ân-ı azîmi tilâvet edüp istimâ‘ edüp mahzûn kalbimiz şâd ve vîrân çeşm …
EÇS VII 57a … u varoşdan mâ‘adâ Beç kal‘asının etrâfında beş aded varoş-ı azîmi dahi var, altı varoş idi, birini henüz yıkup beş kaldı. Biz …
EÇS IX Y5a … ba‘îdeden gömgök kurşum örtülü görünür bir şehirdir. Hân-ı azîmi kal‘a misâldir. Ve câmi‘ hareminde dıraht-ı müntehâlar ile …
EÇS X Y156b … ‘în / Evsâf-ı nehr-i Nîl-i mübârek-i âb-ı rahmet ve enhâr-ı azîm-i mâ-i zülâl-i cennet