İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azîmin

191
geçiş
70,8
milyonda
1.718.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi19178,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
azîmin191191
azîmîn11
azîm’in11
âzîmin11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ortasında153399,866,293,82101,9
şâhrâhı7699,787,492,6359,5
havzı112889,566,083,2771,5
sahrâyı196469,545,704,27113,6
mecîdin449,3910,792,0059,8
furkânı4389,167,541,9934,3
kur’ânı51328,996,062,2032,4
dırahtı94108,945,282,9248,5
haremi105378,815,043,0750,7
vasatında51908,755,542,1928,7
cisri116578,734,893,2053,5
varoşı73718,675,062,5735,7
cirmde3518,676,701,7222,1
döşeli3778,526,101,7119,6
çınârı3788,516,091,7119,5
tabyai3868,475,941,7018,9
sâhilinde42068,375,101,9420,6
yesârında31318,255,341,6916,4
nihâyetinde31328,255,331,6916,4
gârı31758,074,921,6714,7
garbında31858,034,841,6714,4
kubbei101.0828,014,032,9737,2
limanı54468,014,312,1220,4
yan32677,754,311,6412,3
etrâfında45047,563,811,8613,7
tâ162.6737,523,403,6246,7
deyri33707,453,841,6110,4
erba‘ası33817,433,801,6110,3
göz33827,423,791,6110,2
yemîn33827,423,791,6110,2
meydânı46097,363,541,8312,3
cengi46437,303,461,8211,9
budur46497,293,441,8211,9
katenderkat34747,213,481,589,0
kasrı35067,143,391,578,7
hâneli35347,083,311,568,4
şehri245.6787,072,904,2455,3
nehri214.9857,052,903,9748,2
cânibi235.6467,012,854,1351,5
dâ’irenmâdâr35906,983,171,547,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azîmin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (191) →
EÇS VII 61a Bu deyr-i azîmin çâr-kûşesinde dörd aded sâ‘at kullesi var, ammâ üçü küçük s …
EÇS IX Y216a Ve bu harem-i azîmin üç tarafında ve Sahratullâh hareminin tahtânîsinde haremi i …
EÇS III 136a … ı var. Ve bây [u] gedâ müsâfirîn-i mahlûk-ı Hudâ içün hân-ı azîmin tarafeyninde yan soffaları üzre kâmil iki yüz ocaklı soffal …
EÇS VII 104b–105a … abur çevirmişdir kim bir günde gücile devr olur. Bu tabur-ı azîmin fethinden sonra Tatar askeri mezkûr Çuçora şehrini ihrâk ed …
EÇS IX Y30a … ye şehr-i azîm imiş. Ammâ yine şimdi ma‘mûrâtı bir sahrâ-yı azîmin vasatında vâki‘ olmuş Anatolu vilâyetinin Şâm-ı cennet-meşâ …
EÇS III 119a … le memlûdur. Bin otuzda Sultân Osmân hilâfetinde bu varoş-ı azîmin dâ’iren-mâdâr etrâfında çıtdan binâ olunup içi rıhtım türâb …
EÇS VII 139b … emîn-i kal‘a-i Kefe: Karadeniz sâhilinde bir körfez liman-ı azîmin cânib-i garbîsi ve cenûbîsi arasında leb-i deryâdan tâ Yapr …
EÇS II 227a … ski Kaplıca: Gâzî Hudâvendigâr'ın binâsıdır kim bir kubbe-i azîmin ortasında kavl-i İmâm-ı Züfer bir havz-ı kebîri var kim aşr …
EÇS VII 5a … ecene demirlerin ve matraka çekicim çıkarup mezkûr dıraht-ı azîmin sîne-i bî-kînesine lisân-ı Nemse hattıyla taklîd edüp,
EÇS VII 90a … î Ahmed Paşa {ile} bu kal‘aya amân u zamân vermeyüp varoş-ı azîmin ihrâk edüp niçe bin esîr ü mâl-ı ganâ’im almış idik, ammâ b …