İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azîz

244
geçiş
90,4
milyonda
1.335.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
37
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi24499,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,79

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
azîz244244
‘azîz11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mazhar105810,087,903,1591,4
hazretleri297099,965,825,29178,6
şeyhi102009,536,113,1265,5
şeyhülislâm81269,476,462,8056,3
efendi421.7109,465,096,29216,4
ismine102619,345,733,1060,2
hazretlerinin102959,255,553,0957,7
monlâyı4208,968,111,9937,9
sudan5948,926,202,2133,4
ömri51158,835,912,2031,4
başın62158,745,272,3932,3
keşf51628,665,412,1827,9
kimesnedir4978,595,831,9624,7
çolak3158,578,111,7328,4
mîr3408,446,701,7222,1
beğim3508,396,371,7120,8
cânı41638,335,081,9420,5
müstecâbü’dda‘ve3638,326,041,7119,4
yâ141.2528,263,953,5050,7
akşemseddîn3868,225,591,7017,5
kimesne64368,184,252,3224,1
hayrât42138,164,701,9218,4
kuddise42488,064,481,9117,3
azîzi31288,055,021,6815,1
ümmetden31398,004,901,6714,6
şeyh101.1807,853,552,8931,0
balı32327,694,161,6411,7
buyurdular32397,674,121,6311,5
imâmı32417,664,101,6311,5
içün142.0367,653,253,3538,2
rûhı32457,654,081,6311,4
pîri32627,603,981,6211,0
cenbinde32787,563,901,6210,6
mektebi56377,543,442,0314,8
sultânım44927,483,491,8212,1
merhûm59197,142,911,9411,5
şey34587,133,181,547,9
ulu47037,112,981,759,5
düşüp35157,023,011,527,3
âsitânei35736,912,861,496,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azîz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (244) →
EÇS III 167a Menâkıb-ı Sultâneyn: Bu iki azîz refîk [u] yâr-ı sâdıklar imiş. Birbirleriyle esnâ-yı kelâmd …
EÇS II 347b … ilrîşânları âyende vü revende müsâfirîne hizmet ederler. Ve Azîz hazretlerinin kubbe-i pür-envârına girüp bir Yâsîn-i şerîf …
EÇS IV 288b–289a … bânîsi sene 1025 târîhinde Pinyanişî beğlerinden Çolak Mîr Azîz Beğ binâ etmişdir. Bu kal‘a-i Berdük Pinyanişî'nin Hasanî k …
EÇS X Y450b … hîn-i fethde kalmışlardır. Ve gâyet sulehâ-yı ümmetden ulu azîz kimesneler var. Ve cümle ahâlîsinin reng-i rûyları esmerü'l …
EÇS VIII 304a Hamd-i Hudâ böyle azîz sultânların hidmetlerinde bulunup ve Kandiye gazâsı gibi bi …
EÇS III 5b … gılmândır. Evvelâ Orhân mektebi ve Süleymân Şâh mektebi ve Azîz mektebi ve Telçioğlu mektebi. Her sâl evlâd-ı pâklere ıydiy …
EÇS III 141b Mesîregâh-ı azîz eş-Şeyh Balı Efendi: Yine bu hıyâbân içre bir savma‘a-i ma‘ …
EÇS X Y299a Azîz hazretleri hacc-ı şerîfe müteveccih olduklarında ba‘zı hule …
EÇS III 122b–123a … iyle şikeste-hâtır idim. Hemân kim bu âsitâneye girüp rûh-ı azîz içün bir Fâtiha-i seb‘u'l-mesânî tilâvet edince hâtıra bu e …
EÇS I 173b … ammâ pederi ve kendisi ve ecdâdları ömr-i azîzleri içre ol azîz balık yemeyüp bu Kitâb-ı Muhammediyye'yi te’lîf etmişdir" d …