İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azîzin

76
geçiş
28,2
milyonda
4.164.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7631,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,69

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
azîzin7676
azîz’in22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bûs42948,475,921,9725,0
merkadi32078,446,011,7119,1
rûhı32458,265,761,7018,1
seri32858,095,551,6917,2
şerîfi46357,534,811,9319,0
kabri48907,084,321,9016,4
desti37496,904,151,6311,6
tilâvet37596,884,131,6311,6
olduğu41.0566,864,071,8815,1
efendi61.7106,783,962,2921,8
nâm42.6075,612,771,718,5
sultân44.1934,942,081,535,5
cemî‘i33.6874,711,851,253,4
hemân33.8654,641,781,233,2
olan46.7714,261,391,242,8
hân35.4014,171,301,031,9
her35.9674,021,160,961,5
üzre511.8893,780,901,041,6
edüp1023.9573,770,891,463,2
ile823.7693,460,580,931,1
dahi413.1863,300,430,510,3
olup417.2812,920,040,050,0
u317.4342,49-0,39-0,540,2
ve13147.9191,53-1,36-5,6416,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azîzin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (76) →
EÇS II 282a … kerâmâtları vardır. Hatta Murâd-ı Sânî’nin üç şehzâdesi bu azîzin dest-i şerîflerini bûs etmeğe vardıklarında iki şehzâde müb …
EÇS X Y442b … l-hâl bu boğazdan içeri bir küffâr gemisi giremez. Hemân bu azîzin merkad-i pür-envârından bir alev zâhir olup derhâl âye[t]:
EÇS VIII 245a Ba‘dehu azîzin cemî‘i me’kûlât [u] meşrûbât ta‘yînâtların verüp ve topdan …
EÇS IX Y274a–Y274b Ba‘dehu Hazret-i Hûd bu mahalle gelüp ömr-i azîzin ibâdetle geçirüp âhir Arapça emriyle rûh-ı pürfütûhları d …
EÇS X Y402b–Y403a Bu azîzin havfından cümle ehl-i kal‘a taşrada sâkinlerdir. Derûn-ı ka …
EÇS V 96b–97a Bu azîzin dahi evlâdı Mehemmed Efendi gibi ve Ahmed Bîcân gibi niçe y …
EÇS X Y381a … ene bu köşede münzevî olup ferd-i âferîdeden bir kimesne bu azîzin ekl [ü] şürb ve teşelşül ü tegayyut etdiğin ve bir ân istir …
EÇS X Y381a Ve bu azîzin cenbinde eş-şeyh Alî es-Sâbirî ibn eş-şeyh İbrâhîm-i Ebüddü …
EÇS I 37b "İlâhî bu Yahyâ Efendi azîzin âb-ı rûyıyçün olsun ve bu Kırklar makâmı sâhibleriyçün olsu …
EÇS IV 292a … hân ile sayd-ı şikâra gidüp çevgânlar oynayup Kocağa Sultân azîzin bâğ-ı hıyâbânında hân hazretleri hakîre ve cümle sultânlara …