İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azak

245
geçiş
90,8
milyonda
1.322.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi245100,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,62

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhShoRKBDLTEÇSToplam
azak····245245
azaḳ13·31·17
azaq·2···2

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
denizi275211,549,485,19318,7
denizine91810,139,433,00105,2
ten111279,926,903,2984,4
gazâsına71519,186,002,6044,7
ölü5389,187,502,2242,7
deryâsı114409,045,113,2256,8
kefe61349,025,952,4137,9
kal‘asında82689,005,362,7644,1
balısıra4138,998,732,0041,8
gazâsından4238,937,901,9936,6
kal‘amız4448,836,971,9831,1
kazağı4448,836,971,9831,1
karadeniz’e51218,815,832,2030,8
ganî4508,806,781,9830,0
karadeniz’in4548,786,671,9829,4
dibinden51548,685,482,1928,4
altına73188,674,922,5634,4
monla4788,666,141,9726,4
heyhât51618,665,422,1828,0
kırım84158,634,732,7237,2
denizinden338,6310,431,7343,4
maskov62528,635,032,3730,4
bahrine3108,598,691,7331,2
kal‘ası342.6848,574,125,50131,2
girme3158,568,111,7328,4
sahrâsıdır3178,557,921,7227,5
nihâyetinde41328,445,381,9522,2
boğazdan3488,396,431,7121,0
ak52448,394,822,1623,9
mahlût96838,314,182,8335,3
boğazından3668,305,971,7019,1
gönye3678,305,951,7019,0
deryâsına3808,245,691,7017,9
özü53018,234,522,1421,8
kalmık42118,174,711,9218,5
akup31078,135,271,6916,2
kazakı31108,115,231,6916,0
gitdiğimiz42438,074,501,9117,4
burnu31467,974,821,6714,3
karadeniz42927,934,241,8916,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azak” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (245) →
EÇS III 120b … cereyân edüp Karadeniz'de Ölüdenizi'nde ve nehr-i Özi'de ve Azak denizinde ve Çekişge ve Arpat buhayrelerinde ve Azak dibind …
EÇS VII 139a Ve Azak kal‘ası sancağı, bunun dahi beği yigirmi kîse Azak balığı d …
EÇS II 262b … vilâyetinin (---) nâm şehrinin dağlarından gelüp üç yerden Azak denizine katılır. Sazlık ve kamışlık içinden gelmek ile ol …
EÇS VII 168b … rla ve Aksu ve Süd suyu ve Özi suyu ve Muş suyu ve Ten suyu Azak dibindedir. Bu Edil suyu ile Ten suyunun mâbeynleri bir kon …
EÇS VIII 203a–203b "Tiz bu gece Azak paşası Monla Ganî Paşa'ya Kulkethudâsı Süleymân Paşa'ya mek …
EÇS VII 112b … t ve âdem deryâsıyla cereyân edüp üç gün üç gecede seğirdüp Azak kal‘ası şark cânibinde sağ tarafımızda kalup nehr-i azîm Sü …
EÇS VIII 189a–189b … m imiş. Ba‘dehu Timur Leng Hân harâb etmiş. 189b Bu kal‘a Azak deryâsından girmiş bir acı göl boğazı kenârında bir bayır ü …
EÇS VII 109a … ıdır kim bu mahalde Kırım cezîresinin Or'dan taşra çıkarken Azak denizi sağ tarafdadır. Sol tarafı semt-i cenûb Ölü denizdir …
EÇS II 332b … etâ‘ın âkılâne fürûht edüp hamd-i Hudâ sene (---) târîhinde Azak gazâsına giderken Gönye kal‘asında meks edüp Mikrilistân'ın …
EÇS VIII 198b … Kırım'dan sene 661 târîhinde çıkup sahrâ-yı Küçük Heyhât'da Azak kal‘ası altında Deşt-i Kıpçak'da Hulagu Hân meks etmişken v …