İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azameti

114
geçiş
42,2
milyonda
2.876.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11446,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hudâ1002.58210,256,849,91765,1
dârâtı3169,569,121,7332,5
edince115249,145,963,2669,5
deyince83669,096,022,7851,2
olurken3669,097,071,7223,6
olunca86118,505,282,7643,1
dâhil34627,424,261,6412,1
deryâmisâl35437,234,031,6311,2
guzâtı35837,143,931,6210,8
kal‘adan37426,843,581,599,4
islâm51.4266,733,372,0214,4
etdikde38336,703,411,578,8
asâkiri38746,643,341,568,5
meks31.0706,383,051,527,4
temâşâ31.1306,302,971,517,1
eyle52.2536,112,721,9010,4
cemî‘i73.6875,922,492,1712,7
küffâr31.6035,842,471,425,4
askeri32.0495,512,121,334,2
sâ‘atde32.2395,381,991,303,8
hemân53.8655,361,941,656,1
gün43.3005,261,841,444,5
içinde54.2735,221,791,595,3
deyü66.0075,011,561,625,1
içre55.3244,911,471,433,8
kadar44.2584,911,471,283,1
âdem33.7174,681,261,011,7
kal‘a34.5574,400,960,841,1
ü611.2954,110,650,891,1
şehri35.6784,090,640,620,5
u917.4344,070,611,041,4
kal‘ai47.7334,060,610,690,6
cümle1021.1973,940,480,901,0
ile923.7693,630,160,320,1
iki39.4173,37-0,09-0,110,0
edüp723.9573,25-0,21-0,410,2
olup517.2813,24-0,22-0,380,1
bin312.2672,99-0,47-0,660,4
ammâ315.2292,68-0,78-1,241,1
ve16147.9191,82-1,64-8,5032,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azameti” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (114) →
EÇS VIII 309a … edüp (...) lesi olunduğu gün hakîr bile gezüp temâşâ etdim. Azamet-i Hudâ hele ka‘r-ı zemînde ol lağımâtları görmeyen dünyâda bi …
EÇS III 136b … şehr-i Sofya-i sedd-i imân olan şehr-i azîme duhûl ederken azamet-i Hudâ pîr u cüvân ve bây [u] gedâ şâhrâh üzre el açup du‘â v …
EÇS VI 29a–29b … yla kal‘aya girüp meymene ve meysere seyr [ü] temâşâ etdim. Azamet-i Hudâ aklım perîşân olup temâşâsında âciz ve dem-beste olaya …
EÇS VII 69b … et feryâd u figân ederek çayır çayır alev ber-alev yanarken azamet-i Hudâ meğer benî âdem sâfî neft ve katrân yağı gibi yağlı ol …
EÇS VII 62b Azamet-i Hudâ garîb insânın beynisi kafâ içinde gûyâ tavuk yumurtası …
EÇS VI 29a … ubûr edüp Serdâ[r]-ı mu‘azzam kal‘a-i Sibin altına vardıkda azamet-i Hudâ kal‘a-i Sibin'den bin pâre balyemez toplara bir fitild …
EÇS II 298b–299a Andan şâh-ı İrân-zemîn Câmi‘-i cihân Şâh Emîn: Azamet-i Hudâ tâk-i kisrâdan nişân verir bir binâ-yı âlîdir kim gûyâ …
EÇS V 167a Bir câmi‘i Mustafâ Paşa'nındır. Bir hân-ı azameti var, ammâ çârsûsu yokdur, lâkin bâğları çokdur. Gerçi hammâ …
EÇS VII 182a … varup "Bire oş Palu, kış kış" deyü köpekleri kışkır[d]ınca azamet-i Hudâ hemân Palu kelb ve Hüna ve Çakır ve Şakı ve Cünbî nâm …
EÇS IV 215a … yü her biri birer derde mübtelâ olduklarından taşra çıkınca azamet-i Hudâ bu gârlar içre dahi âteş-i Nemrûd var iken cümle guzât …