İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azebân

27
geçiş
10,0
milyonda
10.384.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2711,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,58

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yeniçeriyân44710,7910,052,0048,2
kâtibi41239,778,672,0040,3
ağaları34097,826,521,7121,2
ağası61.0437,526,172,4239,7
serdârı49287,105,751,9624,1
yeniçeri41.2396,695,331,9521,9
mısır32.2875,414,031,6311,2
andan48.9483,872,481,647,2
ve40147.9193,151,764,4545,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azebân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (27) →
EÇS X Y183a–Y183b … revâne olurlar. Ammâ Cânpûlâdzâde Hüseyin Paşa yeniçeri ve azebân Y 183b ocakların bir yerden huzûruna çağırup bayramladıla …
EÇS IV 254a … (---) (---) (---) aded pür-silâh gâzîyândır. Andan cüyûş-ı azebân cümle (---) (---) (---) aded neferâtlardır. Andan tâ’ife-i …
EÇS II 271a–272b … -misâl asâkir-i İslâm ve beldâr ve çerâhôr ve teberdârân ve azebân ve forsa ve pâyzenânlar ile üç gün üç gicede handakleri mül …
EÇS X Y356a … ve nakîbü'l-eşrâfı ve a‘yân-ı kibârı ve Mısır yeniçerisi ve azebân serdârı ve gayrı bölük çavuşları vardır. Kapukulu serdârı v …
EÇS III 63b … de bu Kayseriyye'yi feth edüp içine kifâyet mikdârı asker-i azebân koyup Hâlid Medîne'ye gidüp yine küffâr-i kayser-zemîn cünû …
EÇS X Y64a … lâ Selîm Şâh Mısır'ı feth etdükde üç bin üç yüz on üç nefer azebân pâdişâhın pây-i semendine yüzler sürüp kullukda olup Selîm …
EÇS IV 251b … e bölme kayalar üzre üç bölük kal‘a dîvârlarıdır kim içinde azebân tâ’ifesi ve gayrı neferâtları sâkin olurlar. Ve bu şimâl ta …
EÇS I 147b … et-i Ömer şed bağlayup bî‘at edüp ser-çeşme-i (---) sipâh-ı azebân oldu. Andan Hazret-i Osmân bî‘at edüp tarîk-i Vâhidî pîşvâs …
EÇS V 94b … gön başı ve marankoz başı ve tershâne emîni ve kâtibleri ve azebân ağası ve cemî‘i tershâneye hidmet {eder} her esnâf şeyhleri …
EÇS X Y66b … nırlar (---) (---) sokarlar. Zîrâ hâlâ Mısır'da yeniçeri ve azebân mu‘teberlerdir. Çok ağavâtları gördüm ki müteferrika ve sip …