İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bâc

66
geçiş
24,5
milyonda
4.748.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
23
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6627,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
alınur42210,549,862,0047,5
revende913910,498,372,9987,2
metâ‘dan3610,4211,321,7342,9
tüccârın31710,219,821,7335,4
alurlar31910,189,661,7334,7
bahânesiyle3319,998,951,7331,6
alınır3429,838,511,7329,7
bâzâr123889,767,303,4498,3
öşri3529,708,201,7328,3
kârbân3679,537,841,7226,8
alırlar62029,527,252,4348,6
gümrük72849,366,982,6254,1
harâc52039,256,982,2238,6
etmişdi31259,016,941,7223,0
mîrî31418,896,761,7222,3
âyende84928,886,382,7955,2
alır32868,135,741,7018,0
vü111.5727,785,163,2257,6
ziyâde35987,214,681,6613,7
alup82.4596,704,062,6630,1
eden41.3046,583,971,8714,6
içün42.0365,963,331,8011,3
ubûr52.7765,853,201,9913,3
u2617.4345,612,934,4361,4
ya‘nî32.2515,412,771,486,4
cemî‘i43.6875,132,471,647,2
kal‘a34.5574,411,751,223,1
yedi34.8534,321,661,182,8
hân35.4014,171,511,122,4
kal‘ai37.7333,660,990,861,1
ammâ415.2293,100,420,510,3
ve28147.9192,63-0,05-0,180,0
edüp423.9572,45-0,23-0,340,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bâc” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (66) →
EÇS X Y142b … arâ mâlının nısfın vermeğile halâs olmaz. İbtidâ Fir‘avn'ın bâc alduğı mahal bu Eski Mısır'dadır. Kıbtîler bu mahalden ubûr …
EÇS IX Y142a Gözcü kal‘ası: Zamân-ı kadîmde bunda bâc alınmak içün binâ olunmuşdur. Hemân bir sivri taş üzre bir …
EÇS IV 279a … dikde "Belî 279a devletli vezîr, bu yedi aded yükleri hân bâc nâmıyla alup der-hazîne etmişdi. Lâkin bunlar da bâc vermeğ …
EÇS X Y389a … ı yetîmânlara zencîr bağlayup âyende vü revende keştîlerden bâc alırmış. Hâlâ silsile kayd edecek yerleri nümâyândır. Bu Eb …
EÇS IV 219b–220a … âc alurlar. Mefârikîn tarafındaki hânda (---) beği âdemleri bâc alırlar, ammâ bu hân dediğimiz binâdan taşralarda bir âsâr- …
EÇS X Y142b … yeniçeri çorbacıları âyende vü revende metâ‘ sâhiblerinden bâc hakkı alurlar, azîm zulüm hânedir. Hudâ ref‘ ede. Bir fukar …
EÇS V 116a … yâmlarda ol buz pâre üzre niçe yüz bin kızak ve araba geçüp bâc u bâzâr harcı olmadığından ol mahalde re‘âyâ vü berâyâ ol k …
EÇS IV 279a … da} sultânımın huzûrunda feryâd edüp hân bizim yedi yükümüz bâc almak bahânesiyle alup bizden âdem katl eyleyüp niçe âdemle …
EÇS III 105a … gulâmları ve harâmîleri kayd-bend edüp ubûr eden yüklerden bâc alırlar. Gölünde pisi balığı ve yılan balığı memdûhdur. Bu …
EÇS VI 64b … l‘ası neferâtları oturu[p] âyende vü revende tüccârlarından bâc alırlar mîrî mâldır kim bir metâ‘ın bâcı alınmadan bir zerr …