İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bâz

14
geçiş
5,2
milyonda
17.484.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
144
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi145,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,60

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sadrı46810,6410,472,0050,4
evsâfı42.7765,555,121,9420,7
ya‘nî32.2515,445,001,6815,1
kal‘ai67.7334,674,222,3224,1
ve9147.9191,000,550,951,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bâz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
EÇS IX Y161b … ğsüne müşâbeheti olup bir kal‘a-i mahbûb olduğu içün Sadr-ı bâz kal‘ası derler. Ba‘dehu mürûr-ı eyyâm ile Zülkadriyyeli des …
EÇS II 236b–237a … ş edüp yine câm kendiden leb-ber-leb olurdu. Ve bir satranç bâz meymûn ve bir beyâz tûtî Cem Sa‘dîsi'ni siyâha boyayup ⟦Ara …
EÇS VII 52b … atmacalar ve deliceler ve yelveler ve'l-hâsıl cümle yırtıcı bâz makûlesi sayd-ı şikâr kuşlarının bu bâğda başka başka tülek …
EÇS III 61b Sadr-ı Bâz nâmıyla cemî‘i tevârihlerde mastûrdır kim "doğan gögüsi" gi …
EÇS IX Y161b Evsâf-ı kal‘a-i Sadr-ı bâz ya‘nî Besni
EÇS III 61b Evsâf-ı kal‘a-i Sadr-ı Bâz ya‘nî kal‘a-i Besnî
EÇS X Y60b … şı ve yeniçeri ve azeb baş çavuşları azebbaşı çavuşlar azeb bâz çavuşlar summâta oturmayup üst hil‘atleriyle hizmet edüp cü …
EÇS IV 242a Evsâf-ı kûh-ı Âşiyân-ı Bâz, ya‘nî kal‘a-i vâcibü's-seyr Âdilcevâz
EÇS VIII 190a {Der-beyân-ı eşkâl-i murğ-ı bâz toykun ve sunkur}
EÇS IV 227a … a‘zı zamân hân kendüsü varup ayş u işret eder. Ve her bâğda bâz evi derler birer gûne hâneleri var kim içine bir âdem girse …