İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bîdâd

12
geçiş
4,4
milyonda
19.474.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi124,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,63

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cellâdı34710,7010,811,7339,2
kal‘ai67.7334,674,452,3425,9
ile323.7692,051,831,243,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bîdâd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
EÇS IV 269b–270a … e dilîrân-ı Ekrâd-ı şehbâz ve üç bin mikdârı asâkir-i Van-ı bî-dâd ile Melek Paşa Yûsuf Kethudâ'yı serdâr edüp "Yürü, yarıcın …
EÇS IV 249b–250a … n'a cân atup gitdi. Serdâr-ı zafer-mu‘tâd kuvvet-i asâkir-i bî-dâd ile Tebrîz kurbünde Es‘ad-âbâd nâm mahalde çetr-i mülemma‘l …
EÇS I 103b "Katlan kestânemi yiyeyim ba‘dehu boğ" der, cellâd-ı bî-dâd emân [u] imdâd etmeyüp şehîd eder. Birini dahi şehîd etmeğe …
EÇS IV 317a–317b Sitâyiş-i belde-i bî-dâd, kal‘a-i Esedâbâd: Irâk-ı Acem'de Hemedân hâkinde bin nöker …
EÇS X Y422a … ehlivân budur derken hemân pehlivân-ı rind-i cihân cellâd-ı bîdâd ile melik huzûrundan pertâb edüp üç huddâmiyle âteş-i Nemrû …
EÇS VII 78a Evsâf-ı kirmân-ı bî-dâd, ya‘nî kal‘a-i metîn-i Çon[g]rad
EÇS V 80b … âdın bağırsakları pâybend-misâl ayağına dolaşup gûyâ cellâd bî-dâd bî-feryâd bıldırdan ölmüşe dönüp cellâdın cânı dârü'l-bevâr …
EÇS II 353a … üzre ebr-i kebûtlara berâber bir kal‘a-i seng-âbâd kal‘a-i bî-dâd [u] binâ-yı Ferhâd'dır. Der-i dîvârları altmışar zirâ‘-ı me …
EÇS IV 333b … el‘abdü yüdebbiru vallahu yukaddiru Çünki kal‘a-i Bağdâd-ı bî-dâd Tahmas Şâh-ı gümrâh destinde kaldı. Ammâ nökerân-ı Kızılbaş …
EÇS X Y385a Evsâf-ı kal‘a-i bî-dâd binâ-yı Âd ibn Şeddâd vilâyet-i Sûdân şehr-i İsvân