İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bühtân

10
geçiş
3,7
milyonda
22.895.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi104,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,70

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kizb83812,4212,792,83128,5
mesâvî31412,0012,821,7348,1
ü1011.2954,864,903,0649,8
ve11147.9191,281,331,997,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bühtân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
EÇS VII 169a Ve bu kavm-i Tatar'da aslâ gıybet ve mesâvî ve kizb ve bühtân yokdur. Kizb ol kimsede olur kim bir âdemden veyâhûd bir hâ …
EÇS IV 207a … or ve lezîz kavun bir diyârda yokdur; illâ ki Van diyârında Bühtân kavunu vardır. Andan,
EÇS VII 159a … ne müslim bir alay mecûsî kavimdirler, ammâ anlarda kizb ü bühtân olmazdır.
EÇS X Y438b … iyâr-ı Habeş'in mu‘temed âdemleridir. Bu kavmde aslâ kizb ü bühtân sâdır olmamışdır. Ve muharremâtdan şarâb ve hınzîr ve zî-rû …
EÇS IV 383b Evsâf-ı şehr-i kadîm Bühtân, belde-i Finik-i kaviyyü'l-bünyân, dârü'l-Melik Dârâ Şâh, t …
EÇS III 27b … r-i Hımıs: Ve cümle hallu bülh ya‘nî Oğuz tâ’ifedir. Kizb ü bühtân [ve] gıybet ü mesâvî [vü] isyân bilmezler,
EÇS X Y408a–Y408b … snelerdir. Cemî‘i zamânda anlardan isyân u tuğyân ve kizb ü bühtân şekilli bir zelle anlardan sâdır olmamışdır. Mısır'a ve gay …
EÇS III 51b … kibâr hoş-âmed kelâma ve rîş-handa ve bedele-gûya ve kizb ü bühtân ü iftirâya ve gammâza ve fassâl âdemlere mâyillerdir. Hattâ …
EÇS VI 162b … a değer şehbâz yiğitlerdir kim aslâ hîle vü hud‘a ve kizb ü bühtân ve gıybet ü mesâvî bilmez gâzîlerdir.
EÇS IV 313a Evvelâ bu şehrin kavunu Diyârbekir ve Beğbâzârı ve Bühtân kavunundan lezîz ü âbdâr u hoş-hordur ve gâyet uzun ve iri …