İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

başlı

102
geçiş
37,8
milyonda
3.186.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10141,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: başlı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yassı1910211,589,274,35210,4
belli92611,1710,163,00112,4
ferrâce77210,368,332,6467,6
kanca349,8611,281,7344,1
dişli369,8310,691,7340,3
zenâneleri5819,817,672,2343,6
yaşlı3119,769,821,7335,7
ferrâceler3219,648,881,7331,4
ejdehâ3229,638,821,7331,1
ayaklı3299,558,421,7329,4
şapkalı3309,548,371,7329,1
çuka83419,216,282,7954,1
başına105369,005,953,1163,1
müdevver42278,645,861,9724,7
kuş32328,205,421,6916,7
kara131.5328,034,813,4861,9
deve55487,984,922,1624,5
geyüp44317,944,941,9319,7
siyâh55727,934,852,1624,1
beyâz81.5347,324,112,6630,6
içinden35307,284,231,6411,9
kimi47837,214,081,8815,1
başı36497,033,931,6210,8
büyük38246,733,591,599,4
âdem73.7175,912,642,2213,9
iki169.4175,782,493,2929,2
yedi74.8535,532,252,0910,9
gibi44.6054,801,521,303,2
ve94147.9194,381,075,0844,3
yokdur34.6454,371,090,921,4
olup1017.2814,240,941,513,5
üç47.1634,170,880,921,2
vardır48.5683,920,630,700,7
üzre511.8893,770,480,630,5
var37.6463,670,380,400,2
ile823.7693,460,150,290,1
cümle621.1973,21-0,10-0,170,0
edüp623.9573,03-0,27-0,510,2
yüz312.2722,99-0,31-0,410,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“başlı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (102) →
EÇS I 177b … rlı gömlekler ile ve kırmızı saya terpûşlar ile ağayı kanca başlı kayık ile götürürler, azîm kayıkdır. Kıçı yeşil çuka ile me …
EÇS II 315a–315b … âmil yüz adım idi. İki başı var, biri kuyruğu yerinde yılan başlı, biri büyük başı ki hammâm kubbesi kadar var idi. Gûyâ tasv …
EÇS X Y429a Yedi başlı bir ejderhâdır kim her seri eflâke serçekmişdir, ammâ yine …
EÇS I 178b Ve kul kayıkcıları dahi kızaklar üzre kanca başlı kayığın çekerek ubûr eder.
EÇS VII 37a–37b … da bu kapu üzre yine beyâz mermerden üstâd-ı mermer-bür iki başlı bir Macar kuşu, ya‘nî küffârın zolta nâm guruşlarında 37b …
EÇS VI 147b Der-kıyâfet-i câme-i nisvân: Cümle havâtînleri yassı başlı ve beyâz çemberli ve cümle bezden ve siyâh çukadan siyâh fe …
EÇS X Y288b … üsde iken bir âdem beyt-i halâya tekâzâ-yı hâcet içün girüp başlı başına taraka faslı ederken istimâ‘ eder kim kehrîz lağımı …
EÇS VII 37a–37b … Macar kuşu, ya‘nî küffârın zolta nâm guruşlarında 37b iki başlı ve iki kanatların ve iki pençelerin açmış karakuş tasvîri v …
EÇS VII 162a … deniz kadar bir bahr-i lüccîdir kim bir bahre îsâli yokdur, başlı başına bir bahr-i azîmdir.
EÇS I 18a Dördüncü tılısmât: Sarâyburnu'nda tuçdan üç başlı bir ejdehâ var idi. Akdeniz'den ve Karadeniz'den ve Üsküdar …