İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

baba

710
geçiş
263,1
milyonda
394.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
76
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı351.078,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi675275,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,58
EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
baba35675710
bab’a·11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: baba) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ziyâreti7570510,765,668,49450,3
hindî299210,217,235,35243,2
gül302549,995,815,38186,4
sultân1424.1939,894,0111,18530,1
ca‘fer261909,896,025,02169,6
kuddise262489,805,645,00155,1
tekyesi283429,775,285,16152,8
tekyei316079,594,605,34139,9
hacı275619,444,514,97118,7
miftâh11218,957,963,30106,6
bardaklı10108,838,893,16123,3
fukarâyı121608,825,163,3763,3
sırruhu111118,785,563,2564,3
oğul132708,764,523,4557,1
ana241.1038,763,374,4369,3
kurbunda251.1958,753,314,5070,4
merkadi122078,744,783,3457,1
gâzî251.2458,713,254,4868,5
âsitânei165738,673,733,7053,6
mansûr122638,664,443,3051,5
ahi9368,636,892,9770,6
ziyâretgâhı187988,613,423,8553,1
koyun145018,573,733,4646,9
ziyâret156478,503,463,5245,0
big91188,485,182,9247,8
eşşeyh189818,453,123,7646,4
alî271.8998,412,764,4357,5
didi135638,393,463,2838,9
medfûndur191.2358,322,873,7643,1
rüten788,328,702,6480,3
şeyh181.1808,292,863,6640,5
a81358,284,822,7338,4
nakkâş7338,276,652,6252,3
balaban7358,276,572,6251,4
tekyesinde7618,225,772,6043,1
osmân181.2858,212,733,6137,9
bizzât104068,203,552,8931,1
dede104088,203,542,8931,0
aydur115228,193,322,9931,1
hızır82148,154,152,6731,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“baba” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (710) →
EÇS II 237b Evvelâ Geyikli Baba Sultân: Fukarâ-yı Yesevî'den olup Azerbaycân şehirlerinden …
EÇS VI 86b Yine görecek ibret-eser: Gül Baba kurbunda tahrîr olunacak bârûdhâne çarhları ve havânlarıdır …
EÇS III 159a … de hazretleri Zindân kapusundan feth edüp cedd-i ızâmı olan Baba Ca‘fer hazretlerin ziyâret edüp cümle kefereden kalmış kâti …
EÇS I 189b Bu sapanbâz şehbâzların sonra pîrleri Baba Amr'dır. Sapan ile cümle Hayberîlerin zehreleri çâk, kellel …
EÇS III 129a Ve Baba şehri kurbunda Şeyh Emân köyünde Şeyh Emân, şehr-i Baba'da …
EÇS V 167b Kulle-i Porolok ve kulle-i Baba Ahmed ve Zadvorya kal‘ası [ve] Omiş kal‘ası ve kal‘a-i Sin …
EÇS V 148b … alup ertesi gün yine taraf-ı garba giderken Baba Ahmed oğlu Baba İsmâ‘îl bize refîk olmağa gelüp, dünyâ benim oldu. Andan 12 …
EÇS IX Y95b–Y96a … Y 96a⟧ ve Baba Sultân ve Ayaklı Baba ve Fethî Baba ve Şâhîn Baba ve Ziyâret Baba ve Yakîn Baba ve Şekûr Gâzî Baba ve Hacı Se …
EÇS VIII 379b … şa köyü: Bir kulleli ve bir câmi‘li müselmân köyüdür. Osmân Baba tekyesinin nâzırı olan (---) Paşazâdeler Paşa köyünde sâkin …
EÇS I 141a … a‘mûr Kuzkuncuk: Vech-i tesmiyesi Ebü'l-feth asrında Kuzkun Baba sâkin olduğuyçün ismine Kuzkuncuk derler.