İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

babam

45
geçiş
16,7
milyonda
6.703.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı18554,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2711,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,82
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: babam) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ṭutsaḳ32110,5410,061,7336,3
ḳoca3619,868,531,7329,6
beni53548,686,732,2136,9
didi55638,076,062,2032,2
benim46537,555,521,9622,9
hân35.4014,172,061,324,0
ve14147.9191,63-0,50-1,532,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“babam” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (45) →
DK IV 22 … r aġız dilden biş kelime ḫaber maŋa ḳara başum ḳurban olsun babam saŋa didi
EÇS VII 6a–6b … amı sultânımın hidmetine gelmeye komayup beni gönderdi. Hân babam da sultânımın hizmetine gelmediğinden müte’ellim olup vezîr …
DK VII 21 … gidersin didi söyledi men ayıtdum düzmürd ḳal'asına giderem babam anda ṭutsaḳ imiş
DK IV 8 babam saŋa didi dimez olur-iseŋ ḳalḳubanı yirümden men ṭururam ḳa …
EÇS VI 44a … zıdır, ammâ ben Sultân Ahmed Hân efendinin kızıyım. Baka şu babam kölesini beni Kaya kız ile bir dutar" dedikde ben eyitdim:
DK I 47 babam at segirdişüme baḳsun ḳıvansun oḫ atışuma baḳsun güvensün ḳ …
DK IX 37 bigi olan ḳazanuŋ elin öpgil aġ saḳallu babam buŋlu digil elbetde ve elbetde ḳazan big maŋa yetişsün didi …
EÇS VI 45b Köpürlüzâde eydir: "Babam yanında defn edelim" dedikde imâm-ı hümâmımız Mehemmed Efen …
DK X 60 ḳazan babam adın ṣorar-iseŋ uşun ḳoca menüm adum ṣorar olsan segrek ḳar …
DK X 64 … arṭaşçuġın ṭartup aldı aġ ṣaḳallu babasına muştuçı gönderdi babam maŋa ḳarşu gelsün didi uçun ḳocaya çapar geldi