İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

babası

201
geçiş
74,5
milyonda
1.617.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı22678,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17973,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,70
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: babası) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
anası108010,197,713,1588,4
bayzar6389,688,052,4456,0
hân’dır6809,456,982,4346,6
aydur125229,095,273,3764,6
taysı4519,027,041,9831,4
oğul72708,935,442,5839,3
imrân’ın338,9110,711,7344,6
kayın3108,868,981,7332,3
kızı51518,865,802,2030,5
anîd3258,767,651,7226,2
bâyezîd94888,744,952,9044,6
şehzâde73498,705,072,5735,8
nûh’a3358,707,171,7224,1
mısrâyim3448,656,841,7222,7
pelîdi3498,626,681,7222,0
cingiz3668,526,251,7120,2
bayındır3688,516,211,7120,0
ertuğrul3698,516,191,7120,0
kralın41678,485,331,9521,9
yanında85368,474,652,7236,3
bal41718,465,291,9521,7
hâm52738,434,942,1624,7
hân’ın96538,434,532,8739,5
oğlu107598,424,473,0243,0
beğ’in3948,385,741,7018,1
dır3948,385,741,7018,1
vefât3948,385,741,7018,1
ister31008,355,651,7017,7
nûh53228,294,702,1523,1
big31188,275,411,6916,7
geldi86608,254,352,6933,1
hurûc31538,125,041,6815,2
cenbinde42788,104,591,9217,9
bâyezîdi42818,094,581,9217,8
cânı31638,084,951,6814,8
melik65877,964,102,3122,9
defn66217,904,022,3022,2
avret32577,754,291,6412,2
yanına33237,553,961,6210,9
ebü’lfeth45167,513,701,8513,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“babası” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (201) →
EÇS X Y56a … âr îcâd etdiler. Anıniçün Selîmî derler. Zîrâ Ebü'l-feth ve babası Bâyezîd-i Velî mollâ örfü geyerlerdi. Kendiler Yûsufî ve Se …
EÇS VII 179b Ammâ cümleden büyük ve muhteşem Moyinçak Şâh ve babası Büyük Taysı Şâh'dır, ammâ dahi büyük Taysı şâhlarını Kabart …
EÇS X Y41b … emân Şehzâde Selîm oğlu Süleymân dahi tüvânâ yiğit olmuşdu. Babası Sultân Bâyezîd'e Süleymân'ına Kefe tahtı hükûmetin ricâ eyl …
EÇS VII 2a … askeriyle ordu-yı İslâma gelen Hânzâde kethudâsı İslâm Ağa babası Sefer Gâzî Ağa'nın Kırım'da katl olunduğun istimâ‘ etdiği g …
EÇS I 99b–100a … den kihter olan ciğer-kûşe-i Bâyezîd Hân Korkud'dur. 100a Babası Bâyezîd Hân'dan korkup Antalya'dan münhezimen gemilere süvâ …
EÇS X Y6b Ba‘dehu bu Mısrâyim'in babası Bayzar sekiz yüz elli sene mu‘ammer olup vefât etdikde Here …
DK VI 16 … lı aydur altun aḳça-mı ister ḳatar [ḳatar] biserek-mi ister babası aydur oġul hüner gerek hüner didi ḳan ṭuralı aydur baba yil …
EÇS VIII 198b Hulagu oğlu Abaka Hân'a bu haber gelince babası Hulagu Hân'ın bozulup üç kerre yüz bin askerinin kırıldığı …
EÇS II 275b Ahvâl-i sâdis oldur kim, Şehzâde İbrâhîm babası tahtı üzre hayâsına yapışup "vay hayâm" dediğini "Ey oğul! …
EÇS VIII 208a … idi. İsmine Rûmçine derler idi. Cüzâm marazına mübtelâ olup babası Feylekos bu kızı bu şehrin zemînine koyup âb [u] hevâsının …