İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

balı

232
geçiş
86,0
milyonda
1.401.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
120
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi23194,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
EÇS D 0,78

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimHuastEÇSToplam
balı1231232
bali·66
bâli·33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: balı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yağı1416910,166,913,71107,7
sofyavî699,679,922,4575,9
memdûhâtından101889,616,273,1267,8
efendi431.7109,505,196,38227,8
meskûnda6959,236,522,4242,8
beğ301.4759,174,895,29146,3
gömeç479,109,702,0048,7
semendireli479,109,702,0048,7
atina5829,036,472,2135,3
boğum4219,028,111,9937,8
gâzî221.2458,934,684,51101,1
beğ’i4398,927,221,9932,5
semendire51128,906,022,2032,1
kâzi358,709,771,7337,0
meşhûrdur84038,694,852,7338,5
ese398,678,921,7332,2
bal51718,675,412,1827,9
seki3118,668,631,7330,8
neftî3158,648,181,7328,7
filcân3168,638,091,7328,3
sücâh3178,628,001,7327,9
efendi’nin41158,565,661,9623,7
rub‘ı41178,555,641,9623,6
ümerâlarından3318,557,141,7224,0
ece3378,516,881,7222,9
dede74088,494,642,5431,7
ziyâreti97058,304,212,8435,7
ali41948,274,911,9319,6
beğ’e3968,235,511,6917,1
meydânında31168,145,231,6916,0
yağ31188,135,211,6915,9
yahyâ42358,134,631,9218,1
paşazâde31597,974,781,6714,1
cihânı31767,914,631,6613,6
ekmeği31767,914,631,6613,6
kâfire31857,884,561,6613,3
küçük121.5387,803,503,1636,5
ebü’lfeth55167,783,822,0817,2
fethidir32237,764,291,6412,2
deli32317,734,241,6412,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“balı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (232) →
EÇS V 157b … lduğundan câ-be-câ Hırvat güzelleri vardır ve memdûhâtından balı ve yağı gâyet memdûh ve meşhûrdur.
EÇS I 182a Ve sâ’ir piyâde şehbâz u bahâdır olan üstâdları Alî Balı ve Kara Velî ve Kara Mahmûd ve Uzun Muslu ve Kara Sinân ve …
EÇS V 97b … rafında Kapudağı nâm mahalden Ece Ya‘kûb ve Ece Balı ve Ede Balı ve Kara Koca ve Kara Hoca ve Kara Koca ve Kara Mürsel ve Ya …
EÇS III 146a … rup levâzımât-ı râh görülünce sarâydan kalkup aşağı şehirde Balı Efendi azîzin ırk-ı tâhirinden Seyyid Mustafâ Çelebi'nin sa …
EÇS V 113a … e Semendire sancağı beği tahtı olmak üzre tahrîr edüp Küçük Balı Beğ ibtidâ hâkim-i örf nasb olunmuşdur.
EÇS VI 111a Hattâ bu Ali Balı nâm topçubaşı müddet-i medîd, ömründe bal yemediğinden Ali …
EÇS VII 31b … ne 927 târîhinde Süleymân Hânîde bu da Yahyâ Paşazâde Küçük Balı Beğ fethidir, ammâ gâyet metîn kal‘a iken ba‘de'l-feth câ-b …
EÇS VI 60a Memdûhâtından beyâz ekmeği ve beyâz gömeç balı meşhûrdur. Hattâ cümle asâkir-i İslâm'ı bala ve yağa gark e …
EÇS I 132a … Fransa topları ve kırk karış küpeli topu ve Alî Balı ve Ese Balı ve Hamza Balı ve Çuldutmaz ve Kundak dutmaz ve Dîv Balı ve …
EÇS III 145b Ziyâret-i Hazret-i eş-Şeyh İshâk Efendi ibn Hazret-i Balı Efendi: Bu azîzin kabr-i şerîfi târîhidir.