İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

basma*

25 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
98
geçiş
36,3
milyonda
25
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9639,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
EÇS D 0,83

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: basmak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
asmak8811,2711,752,83130,4
urmak52010,449,752,2359,0
ayağı1014910,377,853,1589,7
meterisleri54810,138,492,2349,4
kadem1226910,077,263,4497,7
âbdestsiz359,9011,011,7342,1
yorkan389,8610,331,7338,3
dutmak3109,8310,011,7336,7
vermek3519,377,661,7226,1
çit3639,257,361,7224,8
almak41249,216,791,9829,9
ayakları31268,786,361,7120,6
yere107058,675,613,1058,4
münakkaş33797,694,771,6714,1
bizi34817,414,421,6512,7
dükkân36457,054,001,6211,0
yer37056,943,871,6110,5
esnâfı31.0436,433,311,568,4
taşra41.7426,152,981,759,6
at41.8916,042,861,739,0
çıkup31.4156,022,871,496,8
asker31.9055,622,441,415,3
âdem43.7175,101,891,464,6
hemân33.8654,631,421,082,1
deyü46.0074,421,201,132,1
niçe47.0564,200,960,971,5
dahi613.1863,890,650,891,1
ve63147.9193,800,552,528,7
üzre511.8893,770,530,690,6
ammâ515.2293,420,180,260,1
ile723.7693,260,020,040,0
olup517.2813,24-0,01-0,010,0
edüp623.9573,03-0,21-0,390,1
bin312.2672,99-0,25-0,330,1
cümle521.1972,94-0,30-0,520,2
u317.4342,49-0,76-1,191,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (98) →
EÇS VI 95a … bî-sütûn bir nerdübân-ı ibret-nümûn etmiş kim âdem üzerine basmağa havf eder, zîrâ bu nerdübânın bir tarafında sütûnları yokdu …
EÇS VI 116a–116b … r mel‘ûn-ı murdârlar bizim handak içindeki lağım kuburların basmağa çıkup bunların yerine bizim serdengeçdi gâzîlerimiz aslâ el …
EÇS VI 187b … lağım atmada mahâreti, kumbara atmada mümâreseti ve meteris basmağa ve şeb-hûnlar etmede fikr [ü] firâsetleri yok idi, ammâ kal …
EÇS VIII 321b … deryâ ile (---) sâ‘at ma‘mûr u âbâdân yerlerde asker ayağı basmamış kurâları geçüp,
EÇS I 200a Esnâf-ı basmacıyân-ı yasdık: Dükkân 15, neferât 55, pîrleri yine nakkâşların pîr …
EÇS I 200a Esnâf-ı basmacıyân-ı çit: Dükkân 25, neferât 100, pîrleri yine Fazl bin Hazret-i …
EÇS VIII 327a–328a … en kalyonlar ile imdâdı gelmekle Göllük'de olan meterisleri basmağa kasdı tedâriklerinden guzât-ı müslimîn haberdâr olup Göllük …
EÇS V 171b … ı sanâyi‘ât: Çuka ve abâyî elvândan oyma münakkaş yasdık ve basma çıt perde işlenir kim diyâr-ı Acem'de olmaz.
EÇS X Y173a Esnâf-ı çit basmacıyân: Dükkân otuz, nefer elli beş. Ve,
EÇS II 337b … h mudârâ ile kâh kec-nigâh etme ve atma ve dutma ve asma ve basma ve urmak ve kesme ta‘zîri evzâ‘ların etdükde sadâsın istimâ …