İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

belâ

77
geçiş
28,5
milyonda
4.112.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
45
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7731,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
giriftârı93411,3810,183,00111,8
derd82611,3110,402,83102,2
derdi127811,319,403,46134,5
versin75910,729,022,6474,5
bendi1116710,538,173,31103,6
başımıza41910,429,852,0047,6
renci55510,288,642,2350,4
be3369,768,511,7329,7
çekerek92929,647,082,9870,8
anâ51579,457,122,2239,7
hak72829,326,762,6252,0
esîri41739,036,661,9829,1
def‘i32288,335,851,7018,5
verdi43328,325,721,9624,0
nâzil32598,195,671,7017,7
allah33897,725,081,6815,3
içün32.0365,542,691,466,1
olup1417.2814,721,832,6915,5
ü911.2954,701,802,149,7
niçe57.0564,521,631,524,6
ile1623.7694,461,562,6413,6
bin812.2674,411,511,846,4
yüz812.2724,411,511,846,4
deyü36.0074,011,130,941,4
u717.4343,710,811,141,9
ammâ415.2293,100,200,260,1
edüp623.9573,030,130,220,1
ve22147.9192,28-0,62-2,514,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“belâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (77) →
EÇS IV 339a … eyer cümle üç bin aded güzîde tüfeng-endâzı vardır ammâ Hak belâ vermesin çoğu Şî‘îlerdir.
EÇS III 30a … âzgâha niçe kerre yüz bin ümmet-i Mehemmed cem‘ olup def‘-i belâ içün du‘â-yı istiskâya hâzır olup Üsküdarî Mahmûd Efendi va …
EÇS IX Y127b … z yerde yatın. Buradan yer değiştirin, yohsa bizim başımıza belâ olursuz, zîrâ sizden evvel beş atlı beş yaya gelüp yigirmi …
EÇS IV 249a–249b … sandûkaları alup İskender'in üç dörd yüz âdemiyle derd [ü] belâ çekerek 249b bu sandûkaları kal‘a içine koyup muzlim mağa …
EÇS VII 28a … elli kadar âdem ol şiddet-i hârda susuz helâk olup der[d-i] belâ çekerek,
EÇS IV 266b … Ol ma‘rekede siz de bize sataşdınız. Emîr Hudâ'nındır. Hak belâ versin, hân bizi cândan etdi. kûr-be-kûr ola" deyü hâna bed …
EÇS II 351b … âli görüp "Âyâ! Ol Arapça Allah bir gün bu askere ne gûne belâ nâzil eder" deyü havf [ü] haşyetimden,
EÇS VI 112a … â Serdâr Ali Paşa kolundaki kubur üç günde yüz bin derd [ü] belâ ile binâ olunup dördüncü gün kal‘a dîvârın delmeğe başlayup …
EÇS X Y280a … kim bu cihânda misli yokdur. İşte belîdemiz içre böyle bir belâ musallat olmuşdur, ammâ ehl [ü] iyâlimize ve gayrı kimesney …
EÇS VIII 191b … arımın ayaklarından na‘lların söküp çıkarmışlar. "İlâhî Hak belâ versin mel‘ûnlara" deyü hakîr yedek ata binüp benim atım bo …