İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

beled*

34 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
527
geçiş
195,3
milyonda
34
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi525214,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,60

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: beledi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nehârı6510811,718,598,04695,9
tûlı6412611,658,347,98653,6
arzı12795311,466,4111,14899,4
iklîmi4431610,746,486,56314,9
nefyi293210,739,185,38355,1
tûli214910,228,104,57204,7
ehli831.79110,204,898,80407,5
bulunup242989,905,694,80144,2
nehârî15199,818,983,87174,4
ahâlîi215119,374,724,4197,8
ebed11339,337,743,30100,2
azli11529,287,083,2988,6
mansûre’de10249,228,063,1596,7
hâneli165348,954,263,7964,7
garbiyye’de8158,928,422,8282,7
ekâlîmi101648,895,293,0854,4
ebû133828,874,443,4455,7
mît8358,877,192,8165,9
mukâbelesinde112768,814,673,1950,6
büldân8908,735,832,7849,7
câmi‘li102628,704,613,0345,1
vasatında91908,684,922,9044,4
bulunmuşdur7618,616,202,6147,2
hâmisde6158,508,002,4457,4
örfiyyenin6188,497,742,4454,7
dakîkadır6298,477,052,4348,0
besâtîn6378,456,702,4344,8
derîce6378,456,702,4344,8
bekavli72248,254,322,5128,9
derhisâbı5148,247,842,2346,4
atveli5188,237,472,2243,4
usturlâb5398,186,362,2134,9
bûşât427,9510,322,0051,7
diyâsıt437,959,742,0051,7
hakîkîde487,948,321,9940,6
sâlisin4117,937,861,9937,3
hâmisin4147,927,511,9935,0
örfiyyede4147,927,511,9935,0
olmağıla74847,833,212,3618,8
sâ‘at182.1977,762,393,4330,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (527) →
EÇS V 7b … kîbüleşrâf Kudsîzâde üçü bir günde cezîre-i Kıbrıs'a nefy-i beled olundular.
EÇS X Y390a … âviyesi var, ammâ kahvesi ve bozası yokdur. İbrîm kuluna bu beled aklâmdır. Bunda dahi Künûz Urbânı haymeleri vardır. Künûz U …
EÇS I 127a … d [ü] hasr yokdur. Zîrâ âb [u] hevâsı gâyet latîfdir. Arz-ı beledi ve tûl-ı nehârı yine İslâmbol arzıdır, ancak mâbeynehümâda …
EÇS V 97a … tihâllerine târîh düşüp tahrîr olunmuşdur. Sene 1030. Ehl-i beled niçe keşf [u] kerâmetlerin nakl etdiler, ammâ kesret-i kitâ …
EÇS III 133a–133b … kelb yine mürga sarılup bir azîm arbede edüp temâşâcı ehl-i beled bunları birbirinden ayırmak mümkün olmayup ol günde minkârı …
EÇS V 171b … üldân: İlm-i usturlab sâhibleri iklîm-i hâmisde bulup arz-ı beledi (---) (---) tûl-ı nehârı (---) (---)
EÇS III 122b Dediler ehl-i beled Rahmâ bize târîh içün / Geldi İbrâhîm cârî etdi cûy-ı Zemze …
EÇS IX Y267b … , çatal çataldır. Ve berki dahi gayri gûne olduğundan ehl-i beled bildiler kim Muhammed Emîn bed-du‘â etdi. Der-akab,
EÇS X Y284a Kefere-i Kabâbıta mâbeyninde bu belede hayli i‘tibâr ederler. Zîrâ Kıbtî meliklerinden Melik Tavtî …
EÇS X Y305b … kenârındadır. şark tarafı Nîl'e dörd sâ‘at ba‘îd Rahmâniyye beledidir. Ve şimâl tarafı nîm sâ‘at ba‘îd nâhiye-i Nâsırıyye tur‘ası …