İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

beledi

269
geçiş
99,7
milyonda
1.199.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi269109,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,51

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
beledi269269
beledî2929

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nehârı6510812,469,568,05784,3
tûlı5012612,028,967,06545,4
arzı10095311,397,049,92792,8
iklîmi3731611,027,206,04300,8
tûli174910,778,764,11179,5
bulunup2429810,446,664,85176,2
mansûre’de9249,988,882,9996,7
mît8359,758,162,8276,6
ekâlîmi101649,566,263,1267,6
büldân8909,516,802,8060,3
garbiyye’de6159,448,972,4465,4
ebû133829,355,423,5272,7
vasatında91909,335,892,9556,3
bulunmuşdur6619,226,952,4346,5
derhisâbı5149,188,812,2353,1
örfiyyenin5189,168,442,2350,1
besâtîn5379,067,402,2242,1
derîce5379,067,402,2242,1
bûşât428,9211,292,0057,1
sâlisin4118,878,832,0042,7
bekavli72248,865,292,5837,9
hâmisin4148,868,481,9940,3
örfiyyede4148,868,481,9940,3
hâmisde4158,858,391,9939,7
atveli4188,848,121,9938,0
usturlâb4398,737,011,9831,3
mukâbelesinde72768,724,992,5635,1
dincî328,5010,881,7342,8
tahriyye328,5010,881,7342,8
diyâsıt338,5010,291,7342,8
merkâs338,5010,291,7342,8
muşâk348,499,881,7338,3
şubre358,499,561,7336,1
hakîkîde388,478,881,7332,2
kalûbiyye398,478,711,7331,4
sâdisde3108,468,561,7330,6
mukâbelesi3128,458,291,7329,3
dakîkadır3298,377,021,7223,6
ermen3448,296,421,7121,0
derece3698,185,771,7018,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“beledi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (269) →
EÇS I 127a … d [ü] hasr yokdur. Zîrâ âb [u] hevâsı gâyet latîfdir. Arz-ı beledi ve tûl-ı nehârı yine İslâmbol arzıdır, ancak mâbeynehümâda …
EÇS V 171b … üldân: İlm-i usturlab sâhibleri iklîm-i hâmisde bulup arz-ı beledi (---) (---) tûl-ı nehârı (---) (---)
EÇS IV 323a … r-i Kâşân on dokuzuncu iklîm-i örfiyyede bulunmuşdur. Arz-ı beledi (---) (---) (---) ve atvel-i nehârı (---) sâ‘at ve (---) de …
EÇS X Y444a Beled-i Rukbe
EÇS X Y299a … eden tur‘a-i Nîl'i büyük Nîl'den nakîbü'l-eşrâflara mahsûs beled-i Farasdak önünden bu Nîl'i Delûke nâm melike ayırup gerü cen …
EÇS IV 225b … iklîm-i hakîkînin vasatından cânib-i garba mâ’ildir. Arz-ı beledi (---) (---) ve atvel-i nehârı (---) sâ‘at ve derecedir ve ş …
EÇS VII 141b Der-ilm-i usturlâb ekâlîm-i arz-ı beled-i büldân: İklîm-i sâdisde bulunup arz-ı beledi (---) ve tûl-ı …
EÇS X Y429a–Y429b … cebel-i Şevâm'da irtifa‘ aldım, tûl-i nehârı (---) ve arz-ı beledi (---). Ve hatt-ı istivâ'dan bu mahalle gelince yetmiş merha …
EÇS X Y444a Menzil-i beled-i Sübû‘
EÇS X Y381b Beled-i Enbût'da tahte'l-kahve tenâvül edüp üç sâ‘at istirâhat etdi …