Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 12 | 369,9 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 101 | 41,3 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: beli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| kalınlığı | 13 | 92 | 11,02 | 8,72 | 3,60 | 133,3 | |
| kılıçlı | 7 | 13 | 10,83 | 10,65 | 2,64 | 94,1 | |
| ince | 9 | 153 | 10,11 | 7,46 | 2,98 | 75,8 | |
| eli | 11 | 246 | 9,97 | 7,06 | 3,29 | 86,5 | |
| oklu | 3 | 9 | 9,65 | 9,96 | 1,73 | 36,6 | |
| kırılup | 4 | 52 | 9,63 | 7,84 | 1,99 | 35,9 | |
| marmaris | 3 | 16 | 9,57 | 9,13 | 1,73 | 32,6 | |
| mahûf | 6 | 154 | 9,52 | 6,86 | 2,43 | 45,4 | |
| sakar | 3 | 31 | 9,42 | 8,17 | 1,73 | 28,3 | |
| tüfengli | 3 | 82 | 8,98 | 6,77 | 1,72 | 22,3 | |
| muhâtara | 3 | 122 | 8,71 | 6,20 | 1,71 | 19,9 | |
| çam | 3 | 143 | 8,58 | 5,97 | 1,70 | 19,0 | |
| aydur | 6 | 522 | 8,27 | 5,10 | 2,38 | 30,9 | |
| didi | 6 | 563 | 8,18 | 4,99 | 2,37 | 30,0 | |
| aşup | 3 | 231 | 8,16 | 5,28 | 1,69 | 16,1 | |
| piyâde | 4 | 524 | 7,68 | 4,51 | 1,91 | 17,4 | |
| nâm | 14 | 2.607 | 7,40 | 4,00 | 3,51 | 51,7 | |
| vâsi | 4 | 793 | 7,18 | 3,91 | 1,87 | 14,3 | |
| arab | 3 | 609 | 7,09 | 3,88 | 1,61 | 10,6 | |
| başı | 3 | 649 | 7,01 | 3,79 | 1,61 | 10,2 | |
| âdem | 15 | 3.717 | 7,00 | 3,59 | 3,55 | 47,4 | |
| kara | 4 | 1.532 | 6,32 | 2,96 | 1,74 | 9,5 | |
| gûyâ | 3 | 1.789 | 5,69 | 2,32 | 1,39 | 4,9 | |
| hudâ | 4 | 2.582 | 5,60 | 2,21 | 1,57 | 6,0 | |
| gibi | 6 | 4.605 | 5,38 | 1,96 | 1,82 | 7,4 | |
| derler | 3 | 4.123 | 4,54 | 1,12 | 0,93 | 1,4 | |
| bin | 8 | 12.267 | 4,40 | 0,96 | 1,38 | 2,9 | |
| yüz | 7 | 12.272 | 4,21 | 0,77 | 1,09 | 1,7 | |
| vardır | 4 | 8.568 | 3,92 | 0,48 | 0,56 | 0,4 | |
| iki | 4 | 9.417 | 3,78 | 0,34 | 0,42 | 0,2 | |
| üzre | 5 | 11.889 | 3,77 | 0,33 | 0,45 | 0,2 | |
| ve | 54 | 147.919 | 3,58 | 0,12 | 0,60 | 0,4 | |
| ammâ | 4 | 15.229 | 3,09 | -0,35 | -0,55 | 0,3 | |
| olup | 4 | 17.281 | 2,91 | -0,53 | -0,89 | 0,6 | |
| u | 4 | 17.434 | 2,90 | -0,55 | -0,92 | 0,7 | |
| ile | 3 | 23.769 | 2,04 | -1,41 | -2,87 | 4,1 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
beli* ile tüm bağlamlar →“beli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (113) →| EÇS IV 267a–267b | … ler ammâ ısırmadılar. Lâkin içlerinden bir ulu kara karınca | beli | ince inciğime tırmaşup durduğundan hayli gocunurdum. Anı gö … |
| EÇS II 330a–331b | … şiş kılıçlı ve çiğini kalkanlı ve niçesi kılçıklı kebeli ve | beli | sadaklı ve tüfenkli Aznavurlar ve piyâde tüfenklileri ve sı … |
| EÇS IV 365b | … ı azîm: Gelen elçi bir kafes içre bir kara karınca ve gâyet | beli | ince kuvvet [ü] kudreti kadarınca kafes içre harekât ederdi … |
| EÇS IX Y379a | … r yokuş yukarı bir şâhrâh ile yedi yüz yetmiş adımda Dîvdâr | beli | nâm mahalle urûc olurken bu yedi yüz yetmiş adım ulu yol il … |
| DK III 56 | beyrek aydur | beli | pes evet aġ ṣaḳallu 'aziz baba menüm daḫı istedügüm oldur d … |
| EÇS IX Y286a–Y286b | … birer kat handak dahi kazup niçe kerre yüz bin kantâr âdem | beli | kalınlığı demir kafesler ve kârgîr metîn binâlar Y 286b i … |
| EÇS VI 9a | … bir diyârın ma‘den-i fızzasına benzemezdir. "Üç yerde âdem | beli | kalınlığı cevher çıkar" derler, ammâ âsân vech ile çıkarmış … |
| EÇS VII 97b | … u kadar demir kafes kapudur kim demirlerinin kalınlığı âdem | beli | kalınlığında vardır, ammâ mürûr-ı eyyâm ile kapunun nısfı ç … |
| EÇS IX Y32b–Y33a | … caklı: Bu karyeye karîb İzmir şehrine gider Y 33a Sâbûncu | Beli | sol cânibimizde kalup mahûf u muhâtara bel olmağile bu kary … |
| DK V 24 | beli | oldur didi döndi 'azrā'ile ya pes sen ne eylemeklü ḳadasın … |