İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

benden

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
54
geçiş
20,0
milyonda
5.651.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5120,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,49
EÇS D 0,74

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: benden) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
senden68510,478,782,4461,6
alın45610,228,802,0041,2
sana53918,526,322,2134,0
beni33547,915,731,7018,0
etmek35527,345,091,6815,4
sonra61.6186,884,532,3426,3
dedikde39686,594,271,6412,1
deyüp31.9715,603,251,558,2
yine47.3724,141,761,414,1
paşa39.4783,370,980,861,1
edüp723.9573,260,871,202,1
olup317.2812,500,120,130,0
u317.4342,490,100,120,0
ve15147.9191,73-0,66-2,243,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“benden” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (54) →
EÇS IV 378b … bî-amânlar huzûruna getirüp bilâ tevakkuf ne cürümde idiğüm benden su‘âl etmeyüp beni yalçın kayadan aşağı ilkâ etmeği fermân …
EÇS VIII 192b "Benden ve benim hüddâmlarımdan sana zarar yokdur" deyü yemîn etdik …
EÇS X Y23a Hattâ Yıldırım Bâyezîd Hân'a nâme gönderüp mutî‘ olup "Benden bî‘at edesin" dedükde Yıldırım Hân elçisin kovup Timur-ı bî …
EÇS I 37b … m, sen ma‘tûh olmuşsun, ben senin dediğin âdem değilim, var benden şerrin def‘ eyle" deyüp bilâhire Gülâbî Ağa'ya bir kötek çe …
EÇS I 150b İhrâm taşımak, her yerde mahrem-i râzım ve meclis benden emânetdir ve hac edüp ihrâma girdim demekdir.
EÇS V 77a–77b … lâ hâmiledir. Vallâhu a‘lem bir kız doğurur. Hudâ âsân ede. Benden boşanup beyâz izâr bürünüp koltuğuna dörd âdem girüp götürd …
EÇS V 179b–180a … rz vermeyüp Melek Ahmed Paşa beni haps edüp bu dağdaki mâlı benden alır. Ben de cânım acısından başım terkiye koyup size geldi …
EÇS IV 278a {Paşa eydür}: "Malınız çıkmazsa benden alın, kaldırın şu sandûkaları." deyü fermân idince cümlesin …
EÇS X Y232b–Y233a … eremeyn'i binâ eden Sûrîd, "Altı yılda binâ Y 233a etdim, benden sonra gelen mülûk altı yüz yılda münhedim edebilsin", deyü …
EÇS I 36a … top [u] çevgân-misâl galtân olup fenâ bulmaya. Ta‘mîr etmek benden feth etmek senden ola. Ve sana bir minâre yeri inşâ edüp an …