İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

berde*

12 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
128
geçiş
47,4
milyonda
12
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12751,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,92

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: berdehen) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
engüşt1009913,8211,3810,001.585,4
hayrân2325810,937,884,78207,9
vâlih1412110,858,253,73134,1
hayretde1820210,807,884,22162,6
bahrde84610,568,842,8283,6
âlemi1735210,186,994,09132,1
gördükde810810,127,612,8169,1
nâhun449,9611,362,0063,0
gören61439,506,792,4344,9
görenler4589,467,511,9934,0
kaldılar51269,336,712,2136,8
ta‘accüb3619,027,021,7223,4
dembeste3678,986,881,7222,8
kalır52108,925,972,2031,7
nazar85538,595,252,7542,8
kâh42648,395,321,9521,8
görüp98468,244,812,8942,8
kalup89307,954,502,7034,8
eden71.3047,323,822,4624,2
etdiler91.9887,123,582,7528,2
ederek92.0897,063,502,7427,4
eder164.2496,903,313,6044,9
temâşâ41.1306,703,221,7910,7
âdem113.7176,552,962,8926,1
erbâbı39516,513,061,527,4
edüp6623.9576,492,867,00151,2
deyüp41.9715,962,421,636,9
ederler74.5655,612,011,999,0
ü1511.2955,431,812,7716,3
olur76.0125,221,621,786,3
zîrâ43.5895,141,551,323,4
olup1817.2815,081,462,7013,6
deyü66.0075,001,401,524,2
olan66.7714,831,221,403,3
hâlâ33.7214,671,090,921,3
içre45.3244,590,990,991,5
kadar34.2584,490,890,800,9
cümle1221.1974,200,581,141,7
u817.4343,900,270,490,3
ile623.7693,04-0,59-1,231,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (128) →
EÇS I 17b … dir kim ilm-i mi‘mârîden haberdâr olan gördükde âdem engüşt ber-dehen eder. Hâlâ temâşâgâh-ı ünâs-ı cihândır.
EÇS V 18a … p artık sefer lafzın anmayup niçe zamân bu devletde seninle ber-devâm oluruz" dedikde,
EÇS I 150b … a olan menkûşeler, isyân tarafından kaçup Hak cevâba engüşt ber-dehen etmekdir.
EÇS X Y331a–Y331b … rler, alup def‘-i cû‘ eder. Ammâ yaz günleri deryâdan çıkup berde ısıcak rimâl içre yatup geysûların târmâr kılup fitîle fitî …
EÇS VI 132a … seyr [ü] temâşâ etdikde cümle âlem-i hayretde kalup engüşt ber-dehen edüp cümle mühimmât [u] levâzımâtları sâ’ir vüzerâların yan …
EÇS X Y207a–Y207b … met-i Hudâ dîvân-ı pâdişâhî idi, cümle erbâb-ı dîvân engüşt ber-dehen edüp vâlih [ü] hayrân olup devletli vezîr,
EÇS IV 309b … ı Hemedân'a çekdirüp kayanın altı boş kalup görenler engüşt ber-dehen edüp âlem-i hayretde kalır. Bu dünyâda nazîri yok bir kûh-ı …
EÇS VI 18a … le nazar eden zî-akıl ve zû-fünûn bu sarâyı gördükde engüşt ber-dehen ve nâhun der-dehen edüp mebhût [u] mütehayyir kalır. Ve bu …
EÇS X Y280a … nar koyun alır kazganlar ile leb-ber-leb ta‘âmlar tabh edüp berde ve bahrde olan cû‘âna bezl-i ta‘âm edüp sofra-i bî-imtinânı …
EÇS VIII 332a … -silâhı bu kadar bârgâh-ı ordu-yı Âl-i Osmân'ı görüp engüşt ber-dehen edüp âlem-i hayretde kaldılar.