İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

berki

85
geçiş
31,5
milyonda
3.763.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8534,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,79

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
berki8585
berkı1010
berkî55

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hâtif317112,6710,765,56417,9
hazân223012,6111,514,69330,5
dir2730311,158,475,18266,6
ditreyüp3519,507,871,7226,9
vücûdu41019,467,301,9932,7
âfitâbı31009,056,901,7222,8
gibi564.6058,615,597,33329,7
sürüp33367,875,151,6815,6
gûyâ61.7896,713,732,2720,0
at41.8916,053,071,7610,0
aşağı31.6355,842,861,496,7
ki32.4265,292,291,384,8
her75.9675,242,222,0810,6
ubûr32.7765,102,101,334,1
üzre811.8894,451,421,775,7
olur46.0124,431,401,242,8
olup917.2814,091,051,553,8
ile723.7693,270,220,380,2
edüp723.9573,250,210,360,1
cümle521.1972,94-0,10-0,150,0
ve16147.9191,82-1,22-5,3216,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“berki” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (85) →
EÇS II 347b–348a … olup hançer belde ve kabza elde âmâde olup Haseki ve Çavuş berk-i hazân-misâl dir dir ditreyüp kapunun eşiğin bûs edüp saff-ı …
EÇS II 350b … baş olup "kapucubaşı gelsin" deyince kırk kapucusuyla gelüp berk-i hazân gibi dir dir ditreyüp içeri girince cümle levendât pa …
EÇS I 138b … eniz'e eyle cereyân eder kim ubûr eden gemilere ok erişmez, berk-i hâtif gibi ubûr ederler.
EÇS IX Y196b … asâsın alup ol asâyı yere sokup bi-emrillâh ol kuru ağaçdan berk-i sebzler zâhir olur. Anterlerin ba‘zı Alî'den bu kerâmeti gö …
EÇS VI 175a … n Çavuş nâm şahs-ı tayyâr-ı benâm misl-i hümâm Seğitvar'dan berk-i hâtif gibi seğirdüp Gelibolu'dan boğazı ubûr edüp bir ân hâ …
EÇS VIII 240b … ra kırılırsa hezâr pâre oluruz" deyü yüreğimiz ve vücûdumuz berk-i hazân gibi ditreyüp "Emr Allâh'ın" dedik, ammâ yanımızda ol …
EÇS IV 374b–375a … kîr neheng karnında bir enbiyâyı hıfz edemeyüp} dîvâne olup berk-i hâtif gibi Bahr-i Sefîd içre şinâverlik ederek Sebte Boğazı …
EÇS II 238b … [u] salâbet üzre âsûdedirler kim âdem bu âsitâneye girdikde berk-i hazân gibi dir dir ditrer. Ba‘zı kimesneler âdâbından içeri …
EÇS VI 178b … bin çatal atlı Tatar-ı sabâ-reftâr-ı adû-şikâr ile ılgarup berk-i hâtif gibi kâfirin akîbince ra‘d-vâr gitmede. Hemân Sadrıa‘ …
EÇS VI 119b … an tüfenglere birer fitilden âteş edince yer ve gök dir dir berk-i hazân gibi ditredi. Ve ol mahalde küffârın taşrada ödleri ç …